Δευτέρα 10 Οκτωβρίου 2011

Άνθρωποι της γενιάς μου



Δανείζομαι από τους AbOvo:

“Ελλάδα 2011. Μια χώρα σε αποσύνθεση. Χρέος, ανεργία, αγανάκτηση, οικονομική καταστροφή. Ένας ολόκληρος λαός σε πανικό και απελπισία. Ποιος μπορεί αυτήν την ύστατη στιγμή να σώσει τη χώρα; Το Ίδρυμα.”

Αυτοί είναι οι τίτλοι αρχής που επέλεξε αυτή η θεατρική ομάδα, η οποία προσπαθεί με ένα ιδιαίτερα καυστικό χιούμορ να αναδείξει τα στραβά και τα ανάποδα που όλου αρνούμαστε να κοιτάξουμε, αυτά που μας έφεραν ως εδώ.



Άνθρωποι της γενιάς μου. Παραγωγικές δυνάμεις, ή μάλλον άνθρωποι σε παραγωγική ηλικία σε μια χώρα σε ύφεση, όπου το “ένας εργαζόμενος ανά οικογένεια” αρκετά σύντομα θα φαντάζει βεβαιότητα.

Δυο πολύ καλοί φίλοι, ζευγάρι, μένουν μαζί, έκαναν σε δύσκολους καιρούς το βήμα να μείνουν μαζί και θέλω να τα καταφέρουν. Δεν βγαίνουμε έξω, αρκούμαστε σε μια μπύρα στο μπαλκόνι, εμένα μια μπύρα, ένα φαγάκι μαζί τους και 2 κουβέντες με κάλυπταν, με καλύπτουν και θα με καλύπτουν πάντα.

Ο κολλητός μου, είπε ατάκα, “όσο βγαίνουν ακόμα οι βενζίνες για να κάνουμε καμία βόλτα μέχρι το Αττικό Άλσος με το micra, καλά είμαστε”. Και είναι αλήθεια. Άντε και κανένα βρώμικο στη Μαβίλη. Για Μέγαρο (πριν το βρώμικο) φέτος που δεν θα έχουμε και φοιτητικό εισιτήριο, δεν μας βλέπω. Στις πρόβες του Ωδείου Αθηνών, όποιος, ότι, σε καμία τσάμπα συναυλία και τα υπόλοιπα όπως και ότι κάτσει.

Η άλλη μου η φίλη, θέλει να προσπαθήσει να κάνει κι άλλα πράγματα, αλλαγές μεγάλες, αφού δεν τη γεμίζει η δουλειά της και θα τα κάνει, της έχω εμπιστοσύνη. Θα τα καταφέρει. Θα ισορροπήσει, θα πάει μπροστά τον εαυτό της και θα κατορθώσει να κρατάει κι αυτόν που θέλει από το χέρι.

Ο άλλος, ο μουσικός, ο ξενιτεμένος, προσπαθεί μακρυά από τον ήλιο και την οικογένεια του να κάνει ότι καλύτερο μπορεί. Δεν υπάρχει κανένας λόγος να γυρίσει πίσω. Όχι σε μια χώρα όπου οι ορχήστρες ξεχνάνε να πληρώσουν μουσικούς για 1-2 χρόνια, όπου πρέπει να έχεις μπάρμπα στην Κορώνη για να παίξεις. Κι ας είσαι καλός. Αν έχεις κοννέ και είσαι του Τάδε, ε, δεν θα παίζεις και καλύτερα; Όχι ε; Καλά. Λείπει και ευτυχώς που τώρα με το ίντερνετ μπορώ και του μιλάω μέσω skype. Του στέλνω ένα βιβλίο κι ένα γράμμα με το ταχυδρομείο, ακόμα καλύτερα κι από skype κι ας είναι αργό, ρετρό, είναι αλλιώς. Άλλο πράγμα η εικόνα βέβαια. Αλλά η ανθρώπινη επαφή, ο χθεσινός καφές που ήπιαμε δεν εξαγοράζεται. Με βροχή, στην Πινακοθήκη, ινκόγκνιτο, με την πρώτη βροχή του Σεπτέμβρη. Έτσι πρέπει.



Διαφορετικοί άνθρωποι, ομάδες ανθρώπων, προσωπικότητες, θέλω και πιστεύω σε πολλές περιπτώσεις, άλλη γνώση, κοινή γενιά και καταλήγω, σε αρκετά πράγματα, σε πολλά μάλλον κοινή παιδεία. Η γενιά μας. Μεγάλωσε προστατευμένη από την οικογένεια, μορφώθηκε, πήρε τα καλύτερα, χωρίς να μάθει ποτέ αν ήταν αληθινά. Από γονείς ελεύθερους επαγγελματίες, υπαλλήλους, στον δημόσιο και τον ιδιωτικό τομέα. Είχαν δουλειά όμως. Και όσοι ήταν και σπουδαγμένοι, με τα μισά που κάναμε εμείς σήμερα, με σίγουρη τις περισσότερες φορές θέση σε αυτό που σπούδασαν. Εμείς δεν είμαστε έτσι, δεν θα βρούμε όλοι δουλειά σε αυτό που θέλουμε, δεν θα κάνουμε τη δουλειά που σπουδάσαμε. Κάποιοι από εμάς αν έχουν δουλειά θα είναι πάρα πολύ τυχεροί.

Επιστρέφω όμως στην ερώτηση των AbOvo. Ποιος, (εκτός από την εκπομπή τους), μπορεί να σώσει τη χώρα; Η γενιά μας, η γενιά μου που θα κληρονομήσει αυτό το ρημαγμένο χωράφι. Σίγουρα θα είναι δύσκολα και ο πάτος ακόμα αργεί. Και θα μας πάρει και μια – δυο μέρες να μην κάνουμε τίποτα, θα κάτσουμε να κλαίμε μέσα στις λάσπες, στο χωράφι, από απελπισία. Αλλά μετά θα πρέπει να σηκωθούμε, να ξεχορταριάσουμε, να οργώσουμε, να σπείρουμε σωστά αυτή τη φορά, όχι όπως οι προηγούμενοι, μπας και φάμε τίποτα. Νέα παιδιά είμαστε, 3 πράγματα θέλουμε για να προχωράμε. Το ένα είναι της ηλικίας και μας περιμένει στη γωνία, το άλλο το έχουμε και το τρίτο όπως και να’ χει είναι το πιο αμφίβολο και δύσκολο. Έρωτας, γνώση και εργασία.

Κι αν μείνουμε με τα 2 από τα 3, αν πιάσουμε τον απόλυτο πάτο, αν μαζευόμαστε σε πλατείες και δεν έχουμε ούτε ένα ευρώ για μια μπύρα, αν συνεχίζουμε να κλαίμε από απελπισία στο δρόμο, να μην σταματήσουμε να αναπνέουμε.

Δεν θα σταματήσουμε να ζούμε. Εγώ δεν θέλω να σταματήσω να ονειρεύομαι. Από ένα καλύτερο αύριο για όλους μας, μέχρι τη ζεστή του αγκαλιά για ύπνο, δεν θα πάψω να ονειρεύομαι. Δεν θα μου το επιτρέψω. Γιατί θα σταματήσω να ζω. Αυτή είναι η ανάσα μου, η ανάσα μας.



Αλλιώς θα παραιτηθούμε και δεν θα τα καταφέρουμε. Μαυρίλα, κατάθλιψη, βούρκος, πηγάδι, πάτος, ναι αλήθεια, όλοι τα βλέπουμε αυτά. Ας προσπαθήσουμε όμως να κρατάει ο ένας τον άλλο από το χέρι. Τώρα έρχονται τα δύσκολα. Αν παραιτηθούμε δεν θα υπάρχει γενιά να ανάψει το κερί, να κάνει ποδήλατο. Θα μείνουμε στάσιμοι. Ψηλά το κεφάλι, δεν θέλει κανείς να το περάσει όλο αυτό, αλλά μάλλον δεν φαίνεται να υπάρχει επιλογή. Είτε εδώ, είτε έξω, ψηλά το κεφάλι και όσο μπορούμε, ο ένας στον άλλο, χαμόγελο. Αποδείχτηκε ότι χαμογελώντας γίνεσαι ευτυχισμένος. Στο χέρι μας είναι, όσο είναι.

Ας μην τους το χαρίσουμε.

Διαβάστε το άρθρο στο maga.gr

4 βιβλία, ίδιο προαύλιο



Σήμερα το πρωί, 12 Σεπτεμβρίου, πρώτη μέρα του νέου σχολικού έτους έκανα μια βόλτα για λίγα λεπτά από το παλιό μου σχολείο. 3 τετράγωνα απ’ το σπίτι,δεν είναι δα και κόπος. Μπήκα από την είσοδο του Δημοτικού, περπάτησα το προαύλιο, έριξα μια ματιά στις αίθουσες, βρήκα μισάνοιχτη την πόρτα του γραφείου των δασκάλων. Φυσικά και από τη γενιά των δικών μου εκπαιδευτικών δεν έχει μείνει κανένας. Τρία κοριτσάκια έπαιζαν, μαυρισμένα από το καλοκαίρι, ανέμελα, οι δάσκαλοι παραδίπλα είχαν κάνει πηγαδάκι και συζητούσαν. Πιάσαμε την κουβέντα.

Δύσκολη για όλους η χρονιά, για τον εκπαιδευτικό, τον μαθητή, το γονιό. Οι δασκάλες είχαν από ένα παιδάκι τουλάχιστον η καθεμία από ότι κατάλαβα, η μία προφανώς θα είχε στην τάξη της το παιδί της άλλης από ότι κατάλαβα. Ντυμένες όμορφα, βαμμένες όλες, πρώτη μέρα σήμερα. Το είχαν ρίξει και λίγο στην πλάκα, μάλλον γιατί τα σχολεία ανοίγουν στη χειρότερη δυνατή συγκυρία, η οικονομία σε κακό χάλι, η ψυχολογία όλων στο πάτωμα, υποδομή μηδέν.



Το σχολείο είναι ακριβώς όπως το άφησα στα μέσα της δεκαετίας του ’90. Αλλάζουν λίγο τα χρώματα στους τοίχους και οι ζωγραφιές. Η εικόνα του είναι μάλλον ρετρό και θλιβερή. “Δεν έχουμε εργαλεία να κάνουμε τη δουλειά μας”, μου είπε η μια από τις δασκάλες. Κι έχει δίκιο. Της μετέφερα την εικόνα από το Πανεπιστήμιο, που την έχω φρέσκια. Κοιτώντας το κτίριο και αναλογιζόμενη ότι όντως δεν έχει αλλάξει και κάτι από τότε που ήμουν εγώ η πιτσιρίκα που τσίριζε στο μωσαϊκό, μάλλον ένοιωσα λίγο καλύτερα για την εικόνα που παρουσιάζει το Πανεπιστήμιο σήμερα. Στους τυφλούς ο μονόφθαλμος.

Εκεί που καθόμαστε στο παγκάκι που συνήθως περιμένουν οι μανάδες τα παιδιά να σχολάσουν, φάνηκε από την ανηφόρα μια μεγαλύτερη κοπέλα, με 4 βιβλία στα χέρια. Θυμήθηκα τις στοίβες που παίρναμε εμείς την πρώτη μέρα. Θυμήθηκα που πρόσεχα να μην πάρω ποτέ το πάνω πάνω βιβλίο, όπως τα έσφιγγε η μπλε κορδέλα, ήταν πάντα τα πιο ταλαιπωρημένα. Την πλησίασα, να της μιλήσω. Ά Λυκείου. Τα μάτια της βαμμένα με σκούρο μολύβι, όμορφη. Της αλλάξανε τμήμα από τις φίλες της και είναι στενοχωρημένη. Κοιτώ τις ράχες των βιβλίων. Ψάχνω με τα μάτια μου κάποιο βασικό μάθημα, Μαθηματικά, Φυσική, Άλγεβρα, Χημεία, κάτι. Τίποτα. Θρησκευτικά, λεξικό λογοτεχνικών όρων και ένα συμπληρωματικό βιβλίο Ιστορίας, με “κείμενα στα Αρχαία” όπως μου είπε η ίδια με παράπονο. Και ένα βιβλίο Αρχαία να σώζει την κατάσταση Η ίδια δεν έδειξε να ενοχλείται ιδιαίτερα.



Απόρησα. Η απάντηση της με αποστόμωσε. “Μα τα παιδιά της Γ’ Λυκείου δεν πήραν τίποτα και τα διώξανε. Αύριο αν δεν τους δώσουν πάλι κανένα σχολικό βιβλίο θα τα ξαναστείλουν σπίτι τους”. Τον Μάη όμως θα τα βάλουν κανονικά και με το νόμο να δώσουν εξετάσεις για να περάσουν στο Πανεπιστήμιο. Εκεί που θα πάρουν κακά συγγράμματα της δεκαετίας του ’80 -’90 σε φωτοτυπίες και κάποιες καλές και επικαιροποιημένες σημειώσεις, ηλεκτρονικά. Κι εγώ τότε κοίταζα να μην είναι το εξώφυλλο της Ιστορίας τσαλακωμένο.

Την είδα να κατεβαίνει την ίδια κατηφόρα που έπαιρνα κάθε χρονιά, φορτωμένη τα προσεκτικά διαλεγμένα βιβλία μου. Ανάλαφρη εκείνη, με τα βιβλία στο ένα χέρι, με γεμάτη τσάντα εγώ και τα υπόλοιπα στην αγκαλιά. Σεπτέμβρης 1999 – Σεπτέμβρης 2011. Αδικία.

Διαβάστε το άρθρο στο maga.gr

Με ένα ξένο αναγνωστικό στα χέρια



Θυμάμαι το 1996, καλοκαίρι, το πρώτο μου ταξίδι στο εξωτερικό. Σουηδία, με ένα πρόγραμμα παγκόσμιων camps, με παιδάκια από όλο τον κόσμο, για παιδάκια από όλο τον κόσμο. Μια ηλικία όλα. Παιδάκι από Γερμανία, Βραζιλία, Ισλανδία, Γαλλία, Αίγυπτο, Αμερική, Νορβηγία, από εμάς, την Ελλάδα και φυσικά τη χώρα που μας φιλοξένησε, τη Σουηδία. Το Linköping είναι μια πόλη 104.232 κατοίκων, 30.000 περίπου λιγότερων από τη Λάρισα. 4 παιδάκια ανά χώρα η αποστολή κι ένας αρχηγός. 6 παιδιά 16 χρονών για να λειτουργούν ηλικιακά ως συνδετικοί κρίκοι, μεταξύ των 11-12χρονων και των αρχηγών. Η Ελληνική αποστολή ήταν ελλειπής, τι πρωτότυπο. 2 κοριτσάκια κι ένα αγοράκι.



Οι 6 Σουηδοί που ήταν το προσωπικό του camp, επέλεξαν τις εγκαταστάσεις ενός Δημοσίου σχολείου λίγο έξω από την πόλη. Όλα ήταν καταπράσινα, μεγάλα γήπεδα ποδοσφαίρου, γήπεδα τένις, στίβος και σε απόσταση αναπνοής μια λίμνη, παράδεισος. Το σχολείο σύγχρονο, πεντακάθαρο. Με θυμάμαι να κοιτάξω τον μαγνητικό πίνακα της τάξης όλο θαυμασμό. Και γράφεις, και κολλάς πράγματα. Φοβερό. Είπαμε, 1996. Από το δικό μου κτίριο με τα συστεγαζόμενα Δημοτικά, Νηπιαγωγεία, το Γυμνάσιο και το Ειδικό σχολείο, διπλοβάρδιες εννοείται, ήταν ένα σοκ.

Οι τάξεις χρησίμευαν ως υπνοδωμάτια, είχαν απομακρυνθεί τα θρανία και κοιμόμασταν χωριστά τα αγόρια από τα κορίτσια, ανάμεικτες οι χώρες. Πολύ όμορφα. Επίσης, λόγω γεωγραφικού πλάτους, δεν πολυνύχτωνε. Είχαμε λοιπόν πολύ σκούρες κουρτίνες και στόρια. Συσκότισις και ύπνο. Τα μεσογειακά μου μάτια όμως δεν έκλειναν το ίδιο εύκολα, αν συνηθίσεις στο πισσοσκόταδο, δεν σε παίρνει ο ύπνος πολύ εύκολα. Και τι να κάνεις; Μα τι άλλο; Θα διαβάσεις! Έλα που δεν είχα και τίποτε φοβερό μαζί μου να διαβάσω. Σηκώθηκα από το κρεβάτι, έβαλα παντοφλίτσες και πήγα στη βιβλιοθήκη εντός της τάξεως. Τέντωσα τα δάχτυλα των ποδιών, να φτάνω. Τι να δω; Αναγνωστικό πρώτης Δημοτικού, δευτέρας Δημοτικού, τρίτης Δημοτικού, Γραμματική, Μαθηματικά, Γεωγραφία, της Παναγιάς τα μάτια.

Όχι μια κόπια, αλλά καμία 20αριά αντίγραφα το κάθε ένα. Χαμογέλασα και κατέβασα το βιβλίο της πρώτης τάξης. Άρχισα να διαβάζω με μανία. Πήγα κοντά στο παράθυρο, μέχρι τις 3 το πρωί ήταν σαν απόγευμα έξω, οπότε έβλεπα μια χαρά. Τα βιβλία δεν ήταν mint, καινούρια, αλλά ούτε κακομεταχειρησμένα. Την άλλη μέρα, πήγα στην Kia και την Karin, και τις ρώτησα γιατί τα παιδάκια δεν παίρνουν μαζί τους τα βιβλία όταν τελειώσει το διδακτικό έτος. “Μα, τα βιβλία πάντοτε μένουν στο σχολείο. Ο κάθε μαθητής είναι υπεύθυνος να κρατά τα βιβλία στην καλύτερη δυνατή κατάσταση. Τελειώνει το διδακτικό έτος και το βιβλίο επιστρέφεται στο σχολείο, με ευθύνη του μαθητή”, απάντησαν.



Τότε ήρθε στο μυαλό μου το βιβλίο της Ιστορίας, το οποίο παρά το ντύσιμο που του είχα κάνει είχε κοπεί σε τεύχη, όχι επίτηδες. Τα βιβλία του ΟΕΔΒ πάντα έσπαγαν στη ράχη τους, σαν πρόχειρα μπλοκ Α4 αν ήταν από κάποιες σελίδες και επάνω. Τα έντυνες δεν τα έντυνες, τα πρόσεχες δεν τα πρόσεχες, κάποια ήταν καταδικασμένα απ’ την αρχή. Τα βιβλία του σχολείου στη Σουηδία έμοιαζαν 2-3 ετών. Και ήταν καθαρά, δεν ήταν τσαλακωμένα, δεν ήταν σκισμένα. Μάθαμε δηλαδή παραπάνω από 3 παιδάκια την προσωπική αντωνυμία από αυτό το ένα αντίγραφο. Jag, du, han/he, vi, ni, de.

Και τα θυμάμαι ακόμα και σήμερα. Καλύτερη ποιότητα, ήταν ραμμένα τα βιβλία, βιβλιοδεσία κανονική, με κόλλα βέβαια στη ράχη, αλλά κανένα δεν ήτανε σκισμένο, ούτε σε κομμάτια. Τα πρόσεξα σαν κόρη οφθαλμού. Τα καταβρόχθισα τις 4 εβδομάδες που μέναμε στο Vibraskolan. Σ’ αυτό το σχολείο, στην Σουηδική Λάρισα, σ’ αυτό το Δημόσιο σχολείο, με το μεγάλο και πεντακάθαρο γυμναστήριο, τα πεντακάθαρα ντους, την τραπεζαρία και την κουζίνα που ντρέπεσαι να πατήσεις, το κτίριο που δεν διανοείτο μαθητής ή εξωσχολικός να γράψει “Βρασίδα σ’ αγαπώ”, ή “Vrasidas jag älskar dig”, αν προτιμάτε. Δεν είναι τόσο εύηχο σαν το δικό μας, αλλά τι να κάνεις, έτσι το λένε οι άνθρωποι.

Και εκτός από την θαυμαστή υποδομή και τις κούπες με το logo του Δημοσίου σχολείου, ναι ναι, το κάθε σχολείο είχε κάτι σαν “εταιρική ταυτότητα”, είχαν και βιβλία. Και για το περσινό και για το φετινό διδακτικό έτος, αλλά και για μένα που έτυχε να βρεθώ και να φιλοξενηθώ εκεί. Στη Λάρισα. Που το σχολείο δίνει την ευκαιρία στους μαθητές να συζητούν με τους δασκάλους δυνατότητες εξατομίκευσης της εκπαίδευσης, με ένα εκπαιδευτικό σύστημα που σπρώχνει το μαθητή να προτείνει τι παραπάνω θα ήθελε να διδαχτεί και πως. Δεν κάνουν τα μαθηματικά επιπέδου που κάνουμε εμείς, ναι, το επίπεδο μας στις θετικές επιστήμες στο Λύκειο θεωρείται υψηλό για τις σκανδιναβικές χώρες. Δεν βοηθά 100% τους προικισμένους μαθητές ως σύστημα, αλλά οι Σουηδοί προτιμούν να είναι το σύστημα πιο κοντά στα παιδιά που δεν θα λάβουν επιπλέον βοήθεια από το σπίτι για να διαβάσουν. Αυτό όμως είναι άλλο θέμα.



Δεν ζητώ να κάνουμε άλλο ένα κακό copy – paste από ένα ξένο εκπαιδευτικό σύστημα. Κάθε άλλο. Γιατί όμως δεν δοκιμάζουμε ένα άλλο σύστημα παροχής δωρεάν σχολικών βιβλίων, με υποχρέωση των μαθητών να τα επιστρέφουν; Από τα χρήματα που θα εξοικονομήσει το κράτος θα μπορέσει να βελτιώσει ίσως την υποδομή, να προσλαμβάνει όσους δασκάλους χρειάζονται πραγματικά και το πιο βασικό, κανένα παιδί δεν θα θεωρεί πια δικαίωμα να σκίζει και να καίει τα βιβλία του έξω από το σχολείο μόλις τελειώσουν οι εξετάσεις. Ντρέπομαι πραγματικά όταν αντικρίζω απόσπασμα από θεώρημα ή σκισμένη πειραματική διάταξη από βιβλία Φυσικής, τη μισή 3η κλίση από τη Γραμματική των Αρχαίων Ελληνικών. Γιατί τότε θυμάμαι την Kia να με εξετάζει, καθισμένη στο πεζούλι με τον Mattias, που ήταν καθηγητής Ιστορίας σε σχολείο.

-Irene, kommer du från Sverige?
-Nej, jag kommer inte från Sverige.
-Varifrån kommer du?
-Jag kommer från Grekland.
-Μycket bra!

Διαβάστε το άρθρο στο maga.gr

Ελεύθερη βούληση. Είναι τελικά πλάνη;


  



Πρέπει να ομολογήσω την αγάπη μου για την άχρηστη πληροφορία. Αυτή με έσπρωξε ως εδώ άλλωστε και με αφορμή το τελευταίο άρθρο του εκδότη του Nature Podcast, στο οποίο παρουσιάζεται ένα πολύ ενδιαφέρον κι όχι τόσο περίπλοκο πείραμα, σας καλώ να βουτήξουμε μαζί στην περιπέτεια της επιστήμης.
Αφορμή λοιπόν η παρουσίαση του πειράματος του J. D. Haynes, νευροεπιστήμονα στο Bernstein Center for Computational Neuroscience στο Βερολίνο.

Εθελοντές, γράμματα στην οθόνη, διακόπτης στον αριστερό και δεξιό δείκτη. Όλα αυτά σε έναν fMRI τομογράφο, δηλαδή έναν πιο εξειδικευμένο μαγνητικό τομογράφο. Όπως εναλλάσσονται τα γράμματα στην οθόνη, ο εθελοντής παρακολουθείται ως προς την εγκεφαλική του δραστηριότητα, καλούμενος να αποφασίσει και να πατήσει όποτε το επιθυμεί τον διακόπτη με τον αριστερό ή δεξιό δείκτη. Απεδείχθη λοιπόν ότι ο εγκέφαλος είχε ήδη αποφασίσει έως και 7 δευτερόλεπτα νωρίτερα από τον χρόνο ενσυνείδητης αντίδρασης του ατόμου.
Αυτό με τη σειρά του, ουσιαστικά αποδεικνύει ότι μπορεί να έχουμε πλασματική αντίληψη της επιλογής. Για παράδειγμα, σε ένα μαγαζί με ρούχα, το αν θα επιλέξει κανείς να αγοράσει ένα μαύρο ή ένα μπλε μπλουζάκι μπορεί να έχει “αποφασιστεί” από τον ίδιο του τον εγκέφαλο πριν ο ίδιος ο άνθρωπος καν θελήσει να πάρει αυτή την απόφαση. Από τη μεριά της νευροεπιστήμης, δεν είναι η πρώτη φορά που η έρευνα δείχνει ότι η ακούσια δραστηριότητα του εγκεφάλου προηγείται της ενσυνείδητης αντίδρασης. Ήδη από το 1980, ο B. Libet του University of California στο Σαν Φρανσίσκο, δημοσίευσε ότι η καταγεγραμμένη εγκεφαλική δραστηριότητα προηγείτο της θέλησης κατά αρκετές εκατοντάδες milliseconds.



Του ασκήθηκε τότε μεγάλη κριτική, ότι οι συνθήκες του πειράματος, το ρολόι που παρατηρούσαν οι εθελοντές τους αποσπούσε την προσοχή και έτσι δεν διασφαλιζόταν το ασφαλές της παρατήρησης. Η επανάληψη του εγχειρήματος από τον Haynes το 2008, συνέχισε να μην πείθει το σύνολο της επιστημονικής κοινότητας, παρ’ όλο που το να διαλέξει κανείς με το ποιο δείκτη θα πατήσει το διακόπτη φαντάζει πιο απλοϊκό ως επιλογή από το τι χρώμα ρούχο θα αγοράσει και τι καφέ θα πιει.

Αναμενόμενο βέβαια, αλλά είναι επιστήμονες οι οποίοι προσπαθούν να διεισδύσουν στα άδυτα του εγκεφάλου και να ανακαλύψουν τι συμβαίνει όταν λαμβάνονται αποφάσεις, πως λειτουργεί τελικά αυτό το εκλεπτυσμένο όργανο. Απάντηση στην ανθρώπινη περιέργεια, εργαλείο για την αντιμετώπιση νευρολογικών ασθενειών οι οποίες υποβαθμίζουν την ποιότητα ζωής εκατομμυρίων ανθρώπων σε όλο τον κόσμο, αλλά όχι μόνον. Αιώνιο πεδίο μάχης μεταξύ φιλοσοφίας και επιστήμης.



Νους και εγκέφαλος είναι τελικά το ίδιο; Είναι ο εγκέφαλος άλλο ένα όργανο, ή είναι όργανο “state of the art” και δεν υπακούει στα σκληρά ντετερμινιστικά πρότυπα της επιστήμης;

Όταν δε έρχεται η επιστήμη να κλωτσήσει την καρδάρα με το γάλα των φιλοσόφων, αμφισβητώντας την ύπαρξη ουσιαστικά της ελεύθερης βούλησης, τότε τα πράγματα αγριεύουν. Κι όσο αγριεύουν, τόσο πιο ενδιαφέροντα γίνονται. Ή ακόμη, αφού η αμφισβήτηση είναι πια στο τραπέζι, οι φιλόσοφοι φοβούνται ίσως τη μέρα που μια τομογραφία εγκεφάλου θα μπορεί να προβλέψει τις πράξεις του καθένα κι εάν ο άνθρωπος δεν έχει ελεύθερη βούληση, πόσο υπεύθυνος είναι για τις αποφάσεις του, άρα και για τις πράξεις του; Ίσως σε αυτό το επίπεδο η επιστήμη είναι η μόνη η οποία να μπορεί να δώσει τις απαντήσεις, να τραβήξει μια κόκκινη γραμμή, πέρα από την οποία η ελεύθερη βούληση είναι γενετικός προγραμματισμός και βιοχημικές αντιδράσεις.



Προσωπικά εύχομαι να παραμείνει η βεβαιότητα της επιστήμης στο 80% για το κατά πόσον ισχύουν όλα αυτά. Ούτε παραπάνω, ούτε παρακάτω.

Να παραμένει η μαγεία του αγνώστου και η ανάγκη της ανακάλυψης, κινητήρια δύναμη της προόδου στην επιστήμη αλλά και για έναν άλλο λόγο. Γιατί τότε ίσως το να πηγαίνεις για ψώνια με την κολλητή σου για να σε βοηθήσει να διαλέξεις μπλούζα και οι ματιές ενός ζευγαριού όταν παραγγέλνει στο εστιατόριο κοιτώντας στον κατάλογο τις σαλάτες, να πάψουν να έχουν τόση πλάκα.

Διαβάστε το άρθρο στο maga.gr

Κυριακή 2 Οκτωβρίου 2011

Δε θα σας διαβάσω. Αρνούμαι.

"Εθελοτυφλούν όσοι πιστεύουν ότι η Ελλάδα δεν διατρέχει κίνδυνο."

"Ο πρώην Πρωθυπουργός, Κώστας Σημίτης κρούει τον κώδωνα του κινδύνου"

"Η χώρα πάει κατά διαόλου". 

"Καμπανάκι Σημίτη για το ευρώ".

Ότι τι, εξέφρασε χτες άποψη ο Σημίτης και πρέπει να τη διαβάσω ως άλλη νουθεσία σοφού; Μετά Χριστόν προφήτης και δεν είναι μόνος. Χτες συζητούσαμε, αλήθεια πόσο καιρό έχει να μιλήσει η Βάσω Παπανδρέου; Να μου πεις η Βάσω είναι άλλη κατηγορία. Το χώσιμο σε ανύποπτο χρόνο είναι το σπεσιάλ του καταστήματος από την εποχή που ζούσε ο μακαρίτης ο Αντρέας.

Το έκανε και όταν βγήκε το ΠΑΣΟΚ το 2009, πήγε στον Παπακωνσταντίνου και του είπε πάρε μέτρα όσο είναι καιρός και ο άλλος κοίταζε σαν ούφο. Ποια η ένσταση μου σε όλη αυτή την ιστορία; Όλοι αυτοί οι πολιτικοί άνδρες και γυναίκες που σημάδεψαν την πολιτική σκηνή της χώρας από την "αλλαγή του '81" και μετά, ενώ κάποιοι από αυτούς που δεν έχουν αποκτηνωθεί από όλες αυτές τις καρέκλες, τα χαρτοφυλάκια και τα φράγκα ΄διαθέτουν διαύγεια πνεύματος και σκέψης, διορατικότητα και άλλα κάτι τέτοια; Αντί να δρουν ανοιχτά και να προτείνουν λύσεις στα προβλήματα όσο είναι νωρίς, όσο είναι καιρός και ακόμα καλύτερα όταν έχουν οι ίδιοι εξουσία στα χέρια τους, περιμένουν την άμπωτη, να κάτσει η σκόνη, να πάρει άλλος την καυτή πατάτα και να πάνε μετά κουνώντας το δάχτυλο και να πούνε "στα' λεγα εγώ, τα κάνατε σαν τα μούτρα σας".

Δεν δέχομαι τέτοια συμπεριφορά από έναν πρώην Πρωθυπουργό. Να βγαίνει την ύστατη στιγμή να αναγνωρίσει ότι η χώρα πάει κατά διαόλου, από τη στιγμή που όταν ο ίδιος ήταν απόλυτος κυρίαρχος του παιχνιδιού ήταν μέρος του προβλήματος. Ακόμη και μικροκομματικά συμφέροντα να μην υπάρχουν στη μέση, τέτοιου είδους συμπεριφορές, από τον Σημίτη σήμερα, από τον Καραμανλή αύριο, είναι πολιτικά χυδαίες και προσβάλλουν τον πολίτη και τη μνήμη του.

Γι' αυτό κι εγώ κ. Σημίτη δεν θα σας κάνω τη χάρη.
Δε θα σας διαβάσω. Αρνούμαι.

Τρίτη 6 Σεπτεμβρίου 2011

Πολιτική Ευθύνη. Το ζητούμενο;

"Πώς είναι δυνατό όλοι αυτοί να έχουν ευθύνη κι ο πολιτικός τους προϊστάμενος όχι;"

Αυτή ήταν η ερώτηση που έκανε ο κ. Πόλυς Πολυβίου, πρόεδρος της ερευνητικής επιτροπής για την έκρηξη στο Μαρί, στα μέσα αυτού του καλοκαιριού, στις 11 Ιουλίου. Ο κ. Χρυστόφιας, Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας, ο οποίος και βάλλεται πανταχόθεν, δήλωσε "Πώς να έχω πολιτική ευθύνη, αφού δεν γνώριζα. Ουδείς μου μίλησε για την επικινδυνότητα του φορτίου. Δεν μπορεί οι χειρισμοί άλλων να βαρύνουν τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας." Κατόπιν ο κ. Πολυβίου είπε ότι "δεν μπορεί ο άρχων της πολιτείας να είναι σαν ένας απατημένος σύζυγος, ούτε να λέει ότι έκανε καταμερισμό εργασίας και τα θαλάσσωσαν άλλοι".

Μάλιστα. Υπάρχει ζήτημα στο πως αντιλαμβάνεται καθείς την πολιτική ευθύνη ως έννοια, το διαχωρισμό της κατά κάποιο τρόπο από την ευθύνη που έχει ένας προϊστάμενος σε μια εταιρεία για τους υφιστάμενους και το κατά πόσον κάνουν αυτοί καλά τη δουλειά τους. Στην Κύπρο οι Υπουργοί είναι δυνατόν να μην είναι μέλη της Βουλής των Αντιπροσώπων, όπως ορίζει το Κυπριακό Σύνταγμα. Είναι στο χέρι του Προέδρου της Δημοκρατίας λοιπόν να διορίσει τους "άριστους" για να ασκήσουν την εκτελεστική εξουσία, κάτω από τον έλεγχο του φυσικά.

Ποτέ δεν ήμουν υπέρ της παραίτησης Υπουργών στην Ελλάδα, καθαρά για λόγους "ευθιξίας", κυρίως γιατί πάντα πίστευα ότι έτσι τους δίνεται η ευκαιρία να ξεφύγουν από τη δύσκολη κατάσταση στην οποία βρίσκονται, συχνά έχοντας οι ίδιοι το μεγαλύτερο μερίδιο ευθύνης. Η ασυλία ουσιαστικά η οποία τους προσφέρεται στη χώρα μας για σχεδόν οτιδήποτε πράξουν αφού στην πράξη καμία εξεταστική επιτροπή δεν παραπέμπει Υπουργούς στη δικαιοσύνη, γιατί δυστυχώς ακόμα και σήμερα, στην άσχημη κατάσταση ου βρίσκεται η χώρα, ο πολιτικός κόσμος κωφεύει ρίχνοντας ο ΄νας ευθύνες στον άλλον για τα μάτια του κόσμου, αλλά καλύπτοντας πρόσωπα και καταστάσεις όταν φτάσει η ώρα της παραπομπής. 

Σαν ζευγάρι, που απατά ο ένας τον άλλον αλλά επειδή και οι δυο έχουν λερωμένη τη φωλιά τους, δεν γίνεται ποτέ ουσιαστική συζήτηση για να λυθεί το θέμα αφού κανείς από τους δύο δεν ξέρει ποιος είναι πιο ψηλός (βλέπε κέρατα). Πού να μπλέκεις με δικηγόρους και διαζύγια. Σβήνουν το φως, γυρνάει ο ένας την πλάτη στον άλλο και ξεραίνονται στον ύπνο. Η οικογένεια δεν υπάρχει ουσιαστικά αφού δεν υπάρχει ειλικρίνεια, αλλά τουλάχιστον πληρώνουν ένα νοίκι, μια ΔΕΗ και μια ΕΥΔΑΠ κι αυτό τη σήμερον ημέρα, φτάνει και περισσεύει για δικαιολογία.

Ζητείται λοιπόν πολιτική ευθύνη για το συμβάν στο Μαρί, ο κ. Χρυστόφιας είναι σε πολύ δύσκολη θέση, ο κόσμος είναι έτοιμος να τον κατασπαράξει, οι Υπουργοί παραιτήθηκαν και ησύχασαν, ελπίζω όχι the Greek way, εκεί να είναι λίγο πιο σοβαροί. Ο πολιτικός προϊστάμενος τους, αυτός που τους διόρισε δεν μπορεί να δηλώνει άμοιρος ευθυνών για τις επιλογές του σε επίπεδο προσώπων, αλλά επί του πρακτέου τελικά, ακόμα και σε ένα μικρό κράτος με 11 μόλις Υπουργεία όπως είναι η Κύπρος, δεν είναι και απολύτως εφικτό ο πολιτικός προϊστάμενος να έχει άποψη για όλες τις επί μέρους αποφάσεις των χαρτοφυλακίων, ούτε  είναι δυνατόν να ελέγχει την κάθε μια υπογραφή ξεχωριστά, σε λογικά πάντα πλαίσια και σωστά. Άρα οι Υπουργοί θα πρέπει να βρεθούν ενώπιον των ευθυνών τους και επιτέλους στη χώρα μας, αλλά και στην Κύπρο, να επιλέγεται από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας και τον Πρωθυπουργό αντίστοιχα, κόσμος ο οποίος μπορεί να φέρει εις πέρας τη δουλειά που ορίζει το κάθε χαρτοφυλάκιο, με συνέπεια, υπευθυνότητα και αίσθηση προσωπικής ευθύνης απέναντι στον πολίτη.

Κακά τα ψέμματα, ο κ. Χριστόφιας βρίσκεται σε πάρα πολύ δύσκολη θέση, η κατάσταση πολιτικά είναι ασταθής και η γεωπολιτική συγκυρία για την Κύπρο αρκετά άσχημη. Δεν χρειάζεται πολιτική αστάθεια όταν οι Τούρκοι δηλώνουν καθαρά "άσε τους ορυκτούς υδρογονάνθρακες κάτω γιατί θα σε σβήσω από το χάρτη". Ναι, η Κύπρος δεν είναι μόνη, μόλις τρυπήσει το πρώτο μέτρο το γεωτρύπανο τα πράγματα θα είναι πολύ διαφοορετικά. Από την άλλη κάποιος πρέπει να εξηγησει στις οικογένειες των θυμάτων ποιος φταίει. Ο ίδιος ο κ. Χριστόφιας πάντως δεν φαίνεται να πείθει κανέναν, μιλάει στον τοίχο, έχω την εντύπωση πως ότι επιχειρήματα και να αναπτύξει, ο Κυπριακός λαός έχει αποφασίσει ότι δεν θα τον αφήσει να συνεχίσει να κυβερνά, τουλάχιστον όσο δεν μπαίνει κανείς φυλακή κι όλοι κρύβονται πίσω από γραφεία, κολόνες και τελικά το δάχτυλο τους. 

Το περί δικαίου αίσθημα άλλωστε, είναι πάντα εντονότερο σε δύσκολους καιρούς , στη μαζικότητα της καταστροφής και μάλλον τελικά είναι να μη γίνει το κακό. Όταν δε οι αντιδράσεις φτάνουν σε εθνικό επίπεδο, τα πράγματα γίνονται πολύ δύσκολα για την εξουσία.  Είτε είναι από ανθρώπινο χέρι, είτε από την ίδια τη φύση. Πρόσφατο παράδειγμα ο Naoto Kan. Η κακή διαχείριση της κρίσεις πρώτα από τη μεριά της εταιρείας και μετά από τη μεριά της ίδιας της Ιαπωνικής κυβέρνησης η οποία δεν κατάφερε να ελέγξει την TEPCO τόσο πριν το συμβάν όσο και κατά τη διαχείριση της κρίσης μετά την καταστροφή. Ο επόμενος που αναλαμβάνει έχει αβαντάζ πάντοτε ότι έχει "καθαρά χέρια", η καταστροφή δεν επήλθε επί των ημερών του οπότε παραλαμβάνει κενή σελίδα.

Αστεία αστεία, από τους 2 παραπάνω, Kan και Χριστόφια, ο Παπανδρέου δείχνει να βγαίνει πιο λάδι και από τους 3, έστω κι αν πέσουν τα αβγάβροχή στη ΔΕΘ και όσο κι αν οι ΠΑΣΠίτες συνεχίσουν να τον κράζουν όπως το Σάββατο το πρωί στα μνημόσυνα του ΠΑΣΟΚ (γενέθλια δεν κάνουμε στους νεκρούς ντε, δεν κάνει).

Επιτυχία, όπως και να το κάνουμε.

Κυριακή 4 Σεπτεμβρίου 2011

Ο "Χριστοπιστία" ζει!

Ένα λέγω υμίν, ο "Χριστοπιστία" ζει. Κι αφού ζει, τα λόγια είναι περιττά. Τέλος.
(Πηγή:pistirikos.net)

Συγκλονίστηκα. Νόμιζα ότι είχε αποδημήσει εις Κύριον. Μετά διαβάζοντας post για τη χθεσινή συγκέντρωση των ηλιοκαμένων και αγανακτισμένων, είδα ότι υπάρχει ακόμα. Και είπα να ενημερώσω. 

Τα υπόλοιπα είναι οδοντόκρεμες.