Λογική και ψυχραιμία, με τα ψηφοδέλτια ανά χείρας

Ένα βηματάκι πριν φτάσουμε στο έδρανο της εφορευτικής επιτροπής να πάρουμε φάκελο και ψηφοδέλτια. Ο φάκελος ένας, τα ψηφοδέλτια πολλά. Στη δε ‘Β Αθηνών, σεντόνια. Ακούσαμε, διαβάσαμε πολλά, είδαμε συγκεντρώσεις, ετέθησαν διλήμματα, ξελαρυγγιάστηκαν στα μπαλκόνια. Μεταπολιτευτικό deja-vu και πατριδόμετρα, αριστερόμετρα, ευθυνόμετρα, φασιστόμετρα, τσιτάτα και απουσία ουσιαστικού διαλόγου.

Το ζητούμενο και όχι το διακύβευμα, είναι το λογικό φιλτράρισμα όλης αυτής της πληροφορίας από τον καθένα μας προσωπικά. Έτσι κι αλλιώς ο καθένας μας στο παραβάν είναι μόνος του και υπεύθυνος για την επιλογή του. Πρέπει ο καθένας μας να αποφασίσει και να επιλέξει πολιτικά. Τόσο κατεύθυνση, αλλά το πιο σημαντικό απ’ όλα είναι τα πρόσωπα.

Αν όχι μόνοι, εκπαιδεύοντας την επόμενη γενιά στην εκλογική διαδικασία.

Ό,τι συσχετισμός δυνάμεων και να υπάρχει στη Βουλή της επόμενης ημέρας, είναι πολύ σημαντικό τα πρόσωπα που θα μπουν να έχουν την τόλμη και τη σοβαρότητα να τραβήξουν τη Χώρα από το χέρι και να την οδηγήσουν στις Μεταρρυθμίσεις που θα υποχρεωθεί να κάνει, είτε με τον έναν, είτε με τον άλλον τρόπο.

Μην αφήνετε λοιπόν ειδήμονες να σας αποδελτιοποιούν τα προγράμματα των κομμάτων και να σας προτείνουν έτοιμη γραμμή και να πλασάρουν πρόσωπα που βολεύουν επειδή είναι είτε αναγνωρίσιμα, είτε διαχειρίσιμα. Ξεκοκκαλίστε τους και αποφασίστε με σοβαρότητα. Και προς Θεού, εξαντλήστε με τον έναν ή τον άλλον τρόπο τους σταυρούς προτίμησης. Μην αφήσετε μερικούς εκλογικούς αντιπροσώπους να αποφασίσουν για εσάς.

Καλή ψήφο, με ψυχραιμία και σοβαρότητα.

Κάλπες Πράσινες. Εσωκομματικές.

Κυριακή, 18 Μαρτίου 2012.

Derby Παναθηναϊκού - Ολυμπιακού, με διακοπή στο 82ο λεπτό του αγώνα, επεισόδια και βία. Μετά από τι; Μετά από το derby με το λευκό και το άκυρο, στο ΠΑΣΟΚ. Εσωκομματική διαδικασία θα πεις, δεν ενδιαφέρει πολύ κόσμο, αφού αν τα ποσοστά που δίνουν οι δημοσκοπήσεις λένε την αλήθεια, η κοινοβουλευτική ομάδα του ΠΑΣΟΚ θα είναι πολύ μικρότερη. Τότε γιατί ασχολούμαστε με το ΠΑΣΟΚ, αφού είναι βέβαιο ότι θα καταλήξει 4ο ή 5ο κόμμα στη Βουλή την επόμενη των εκλογών;

Γιατί είναι στην κυβέρνηση θα πείτε. Εγώ θα πω άλλο. Γιατί είναι περίπλοκο και έχει ενδιαφέρον, πολύ περισσότερο σε σχέση με τα άλλα κόμματα θα πω εγώ, ίσως κι επειδή διαχειρίστηκε την εξουσία για πολλά χρόνια. Ιδίως από το θάνατο του Ανδρέα Παπανδρέου όπου πλέον τα διαφορετικά στρατόπεδα εκδηλώθηκαν ανοιχτά και διεκδίκησαν κομμάτι της πίτας και της επόμενης ημέρας. Οι εσωκομματικές διαδικασίες είχαν τεράστιο ενδιαφέρον, καθώς η μάχη ομάδων, στρατοπέδων και Δούρειων Ίππων ακόμα δεν έχει σταματήσει. Σημίτης, Γιώργος Παπανδρέου, Ευάγγελος Βενιζέλος. Ή όπως προτιμά από προχθές ο ίδιος, Βαγγέλης Βενιζέλος.

Από το 1974 και την ίδρυση του, έπρεπε να περάσουν 3 χρόνια για την Πανελλήνια συνδιάσκεψη πριν τις Εθνικές εκλογές του ίδιου έτους και 10 χρόνια για να πάει το κόμμα στο πρώτο του Συνέδριο. Η διαχείριση της εξουσίας πάντα δημιουργεί προστριβές και ανάγκη πολιτικού προσανατολισμού καθώς και συσπείρωση της εκλογικής βάσης. Το επόμενο Συνέδριο ήρθε μετά την ήττα του 1989, το 1990 και αφού ο Παπανδρέου είχε ήδη ασθενήσει και η όλη πολιτική κατάσταση εκείνη την εποχή οδήγησε σε εσωστρέφεια. Τρίτο Συνέδριο μετά την αθώωση από το ειδικό δικαστήριο για το σκάνδαλο Κοσκωτά και την επανεκλογή του 1993, μισό χρόνο μετά την εκλογική νίκη.

Μετά ήρθε το Ωνάσειο το 1995, ο Ανδρέας Παπανδρέου παραιτήθηκε για λόγους υγείας και βγήκαν πια και επισήμως τα μαχαίρια το 1996, όπου ο Παπανδρέου απεβίωσε και τον ίδιο μήνα το 4ο Συνέδριο εξέλεξε τον Κώστα Σημίτη. Από εκεί και πέρα, το ΠΑΣΟΚ βάδιζε ε μια Ελλάδα που άλλαζε, χωρίς τον ιδρυτή του, με τον Σημίτη να βγαίνει νικητής και στις 2 επόμενες εκλογικές αναμετρήσεις, έστω και στο νήμα, όταν στέρησε τη νίκη στη Νέα Δημοκρατία, με βραχεία κεφαλή. Κατά τη διακυβέρνηση Σημίτη, το ΠΑΣΟΚ ξαναπάει σε Συνέδριο το 1999, ο Σημίτης επανεκλέγεται ως μοναδικός υποψήφιος, με ποσοστό 65,7% και το κόμμα εν΄όψει Εθνικών εκλογών, ανασυντάσσεται και ανασυγκροτείται. Σχεδόν παραδοσιακά,  πριν από τις Εθνικές εκλογές, όταν υπάρχει χρόνος (και χρήμα), αλλά κυρίως διαμάχη, αιτία και ανάγκη ανανέωσης και συσπείρωσης. Τον Οκτώβρη του 2001, μετά από μια περίοδο κρίσης, ο Σημίτης ζητάει νέα εντολή από το 6ο Συνέδριο και την παίρνει, με 71,16% η εκλογή, υπό εκείνες τις πολιτικές συνθήκες, χαρακτηρίζεται πανηγυρική.

Η εποχή Σημίτη, ουσιαστικά τελειώνει εσωκομματικά σε επίπεδο αρχηγίας, με το περιβόητο δαχτυλίδι, τον Ιανουάριο του 2004 και επικυρώνεται με την εκλογή του Γιώργου Παπανδρέου, ένα μήνα μετά, από τη βάση, με πρωτόγνωρες για το ΠΑΣΟΚ διαδικασίες. Οι επόμενες εκλογές χάνονται, παρόλο που η συσπείρωση των ψηφοφόρων του ΠΑΣΟΚ, μετά από τις διαδικασίες φαίνεται να είναι μεγάλη. Η ανάγκη προβολής της ανανέωσης σκοντάφτει στην ανάγκη υπεράσπισης του κυβερνητικού έργου του Κώστα Σημίτη, μετά από ρεκόρ συνεχόμενης διακυβέρνησης και τον κακό χειρισμό της ιστορίας με τον Πάχτα, το κερασάκι στην τούρτα είναι οι φιλελεύθερες κινήσεις του Παπανδρέου, οι επιλογές του στο ψηφοδέλτιο Επικρατείας που φέρνουν το ΠΑΣΟΚ δεύτερο κόμμα.  Μετά από την ήττα, αρχίζει το μεγάλο εσωκομματικό group therapy, η απώλεια της εξουσίας μετά από 2 τετραετίες είναι δύσκολη για τα στελέχη. Αποφασίζεται ριζική ανανέωση και τομές στο κόμμα, ένα χρόνο μετά, στο 7ο Συνέδριο του 2005, όπου μπαίνει η σφραγίδα του Γιώργου Παπανδρέου και προωθείται νέο μοντέλο οργάνωσης, συμμετοχικές διαδικασίες, ξένες και περίπλοκες καταστάσεις για έναν βαρύ μηχανισμό του ’80 με νοοτροπίες του ’80 και πρόσωπα που έχουν μάθει να λειτουργούν κάτω από ένα συγκεκριμένο πλαίσιο, άφθονους κομματικούς συνδικαλιστές, μια ατίθαση Νεολαία ΠΑΣΟΚ μαθημένη σε ένα ίδιο περίπου πλαίσιο και κόσμο ο οποίος τον αποκαλεί με υποκοριστικό.

Τα όργανα στο κόμμα γίνονται μεγάλα, οι συσχετισμοί σε κάθε σύνοδο του Εθνικού Συμβουλίου φαίνονται προς τα έξω συσχετισμοί συνεδρίου καθώς αριθμεί πολλαπλάσια μέλη από το την Κεντρική Επιτροπή το Εκτελεστικό Γραφείο και την ελίτ του Πολιτικού Συμβουλίου. Κατόπιν, πάει σε προγραμματικό Συνέδριο το 2007 και ξαναχάνει δεύτερη συνεχόμενη εκλογική αναμέτρηση. Αμφισβητείται τη νύχτα του Ζαππείου από τον Ευάγγελο Βενιζέλο ο οποίος δηλώνει παρών και το ΠΑΣΟΚ πάει σε εκλογή από τη βάση, στην οποία επανεκλέγεται ο Παπανδρέου με 55,91% έναντι του 38,18% του Ευάγγελου Βενιζέλου και 5,74% του Κώστα Σκανδαλίδη, οι οποίοι βάζουν πολιτική υποψηφιότητα, αφού οι υπογραφές δεν επαρκούν. Το 2009 το ΠΑΣΟΚ με τον Γιώργο Παπανδρέου και δηλωμένη με ψήφο πλέον εσωκομματική αντιπολίτευση, πάει σε Συνέδριο το Μάρτη του 2008 όπου προωθούνται άφθαρτα πρόσωπα εκτός κομματικού σωλήνα και τον Οκτώβρη του 2009 εκλέγεται κυβέρνηση με ευρεία πλειοψηφία.

The rest is history, που λένε. Οι συνθήκες δύσκολες, το εσωκομματικό μέτωπο τις εκμεταλλεύεται και προσπαθεί να ρίξει τον Παπανδρέου όσο είναι Πρωθυπουργός. Η αδυναμία του να ξηλώσει τον κομματικό μηχανισμό του ’80 του στοιχίζει, ένα μεγάλο κομμάτι του κινήματος περιμένει έτσι κι αλλιώς στη γωνία από τότε που ανέλαβε από τον Κώστα Σημίτη, κάνει λάθη, τα πρόσωπα που τον πλαισιώνουν έχουν αν κάνουν πολλή δουλειά και δεν ξέρουν από ΠΑΣΟΚ και διαδικασίες, το παλιό ΠΑΣΟΚ δεν θέλει να τους βλέπει ούτε ζωγραφιστούς, τα αντιδημοφιλή νομοσχέδια που συνεπάγεται το Μνημόνιο κάνει πολλούς να φοβούνται την επανεκλογή τους και να κάνουν πίσω, οι παραιτήσεις και οι απειλές πέφτουν βροχή, το πιστόλι είναι πάνω στο τραπέζι και το Δημοψήφισμα πατάει τη σκανδάλη ή κλωτσά το όπλο κι αυτό εκπυρσοκροτεί. Η θητεία του ως Προέδρου του ΠΑΣΟΚ λήγει το Νοέμβρη του 2011, αλλά τελικά το Εθνικό Συμβούλιο συνεδριάζει στις 11-12 Μαρτίου, μια έβδομάδα πριν, αφού πλέον οι οικονομικές εξελίξεις ξεπερνάνε κόμματα και εσωτερικές διαδικασίες.

Υποψήφιος με τη βούλα της ΕΚΑΠ λοιπόν, μόνο ο Ευάγγελος Βενιζέλος. Οι πολιτικές υποψηφιότητες δεν γίνονται δεκτές, τα κουκιά είναι όμως περίπου στα μισά, επί του συνόλου των 377 μελών του ΕΣ, οι υπογραφές στην Εθνική Συνδιάσκεψη φτάνουν τις 190 με την υπογραφή του ίδιου του Βενιζέλου. Παπουτσής - Τζουμάκας δεν ανακηρύσσονται υποψήφιοι. Οι κάλπες έρχονται. Τα νούμερα λένε περί τους 240.000 ψηφίσαντες, η ενσωμάτωση μέχρι τώρα είναι στο 75,91% και το ποσοστό που παίρνει ο Βενιζέλος στο 97,33%. Εντυπωσιακό.

Μια εβδομάδα μετά την Εθνική συνδιάσκεψη και το 50,39% σε υπογραφές στο Εθνικό Συμβούλιο, να επικρατείς σε εκλογές από τη βάση, με ποσοστό κοντά στη δια βοής εκλογή, των Συνεδρίων του Ανδρέα. Μοιάζει λες και αυτοί που ουσιαστικά εκπροσωπούνται από το 49,61% του Εθνικού Συμβουλίου να είναι εκτός ΠΑΣΟΚ,΄η να ψήφισαν όλοι Βενιζέλο για το καλό της ενότητας του κινήματος. Αν συμβαίνει το δεύτερο, δεν μπορεί παρά το 2,67% (επαναλαμβάνω για το 75,91% της ενσωμάτωσης), να αντιστοιχεί στο λοιπό κομμάτι αυτό, στον Τρίτο πόλο που έμεινε ανέκφραστος το προηγούμενο Σαββατοκύριακο.

Ήταν άραγε τέτοιος ο αγώνας για συσπείρωση σε μια εβδομάδα ώστε ανέβηκαν τόσο πολύ τα ποσοστά του Βενιζέλου και η συμμετοχή σε ανέλπιστα νούμερα; Είναι αυτή η δυναμική του ΠΑΣΟΚ που μέχρι πριν λίγες μέρες ήταν στο 8-11% στις δημοσκοπήσεις, νούμερα που αφήνουν στα σίγουρα πολλά τρανταχτά πολιτικά ονόματα και μεγαλοστελέχη; Ήταν τελικά στο 2,67% η επιρροή του Παπανδρέου αυτή την Κυριακή εντός ΠΑΣΟΚ; Να θυμάστε, έχουμε κάλπες μέσα στην καρδιά της Άνοιξης, κάλπες των οποίων η ημερομηνία έκλεισε την εβδομάδα αυτή, στην ίδια χώρα του Μνημονίου και της κρίσης που έριξε τον Παπανδρέου, με σχεδόν ίδια κυβέρνηση.

Μάτια κι αυτιά ανοιχτά, “βαίνουμε προς εκλογάς”.

Ο Τρίτος Πόλος παρατηρεί, ανέκφραστος.

Από τις δραματικές μέρες του φθινοπώρου, με τον Πρόεδρο του ΠΑΣΟΚ Γ. Παπανδρέου να προτείνει δημοψήφισμα επί της νέας δανειακής σύμβασης, τις αντιδράσεις, τις απόπειρες βουλευτών να τον ρίξουν και τελικά την κυβέρνηση συνεργασίας, το βλέμμα της πλειονότητας των στελεχών ήταν σαφές πως ήταν στραμμένο στην επόμενη μέρα.

Εδώ και 5 περίπου μήνες, ο Παπανδρέου είδε στελέχη που τον στήριξαν να του ασκούν δριμεία κριτική και τελικά να του γυρνούν την πλάτη. Η ψήφιση όλο και σκληρότερων και μη δημοφιλών μέτρων στη Βουλή έκανε πολλούς να βγάλουν δακρύβρεχτους λόγους και να καταψηφίσουν, θέτοντας εαυτούς εκτός Κοινοβουλευτικής Ομάδας. Περιέργως πως, αυτοί οι οποίοι θέλησαν να ρίξουν τον Παπανδρέου κάποιους μήνες νωρίτερα, δεν καταψήφισαν τίποτα από όλα αυτά. Είναι πλέον προφανές, ότι για εκείνους το πρόβλημα ήταν καθαρά το πρόσωπο και όχι οι πολιτικές. Μετά τα γεγονότα που οδήγησαν στην Κυβέρνηση συνεργασίας με τον Παπαδήμο στο τιμόνι, ξεκαθάρισαν πλέον τα στελέχη τα οποία είχαν ουσιαστική διαφορά πολιτικής, εκείνοι που πραγματικά δεν ήθελαν να ψηφίσουν την τελευταία δανειακή σύμβαση γιατί θεωρούσαν ότι όντως θα βλάψει τη χώρα, ή ότι το τίμημα ήταν υπερβολικά μεγάλο. Τα άλλα στελέχη όμως που έδειξαν τέτοια συμπεριφορά πριν αναλάβει ο Παπαδήμος, ψήφισαν ευλαβικά, ακολούθησαν την κομματική γραμμή του ΠΑΣΟΚ, ενώ τα χειροκροτήματα στις ομιλίες του στη Βουλή και την αίθουσα της Γερουσίας ήταν όλο και πιο χλιαρά.

Μετά άρχισαν να πέφτουν οι υποψηφιότητες και οι πλατφόρμες βροχή. Τρόικα plus, Νέοι Μεταρρυθμιστές, στελέχη που ξεκαθάριζαν τη θέση τους, καφέδες, ποτά. Πυροτέχνημα Χρυσοχοΐδη, αποχωρήσεις ανθρώπων που στήριζαν διαχρονικά τον Παπανδρέου. Τελικά φτάνουμε λίγες μέρες πριν τις εσωκομματικές εκλογές με δύο υποψηφιότητες, αποχωρήσαντες και ένα τεράστιο κομμάτι ανέκφραστου χώρου, από άποψη προσώπων. Γιατί όμως; Η υποψηφιότητα του Βενιζέλου, παρόλο που επισημοποιήθηκε τελευταία ουσιαστικά, ήταν 100% σίγουρη. Από τη στιγμή που ο ίδιος ανέλαβε το Υπουργείο Οικονομικών, κοινός τόπος στην σκέψη πολλών ήταν ότι κάπως θα έπρεπε ο ίδιος προσωπικά να εξαργυρώσει αυτή την ευθύνη. Επένδυσε μεγάλο πολιτικό κεφάλαιο αναλαμβάνοντας ένα τόσο κρίσιμο πόστο σε συνθήκες οι οποίες δεν θα μπορούσαν να είναι πιο δύσκολες. Την προεδρία του ΠΑΣΟΚ τη θέλει καιρό, ήθελε όμως και να έχει να επιδείξει εντυπωσιακό έργο στην εκλογική αναμέτρηση που θα’ ρθει. Το PSI είναι προσωπικό του στοίχημα πλέον.

Ο Παπουτσής δέχτηκε πολύ σκληρή κριτική το τελευταίο διάστημα. Μετά τα μεγάλα επεισόδια σε κάθε κρίσιμη ψηφοφορία στη βουλή, το πρόσωπο του άλλοτε με αξιώσεις διεκδικητή της Δημαρχίας της πόλης των Αθηνών δεν φαίνεται να εμπνέει τόση εμπιστοσύνη. Πολλοί απόρησαν όταν ανακοίνωσε την υποψηφιότητα του και κάποιοι φωνάζουν πως δεν πρόκειται να βρει τις 94 υπογραφές στήριξης από το Εθνικό Συμβούλιο ώστε να είναι έγκυρη η υποψηφιότητα του. Ένα πολύ μεγάλο κομμάτι των στελεχών, έχουν συσπειρωθεί γύρω από τον Βενιζέλο, του οποίου η υποψηφιότητα μοιάζει προς ώρας να είναι το αδιαφιλονίκητο φαβορί.

Ακόμα και τα στελέχη, κυρίως Υπουργοί οι οποίοι ήταν πιο κοντά στον Παπανδρέου, στηρίζουν πλέον επίσημα Βενιζέλο, άλλοι λέγοντας ότι έσωσε τη χώρα, ότι έβαλε το κεφάλι του στον τορβά, ότι θα κατεβάσει τρομερό πρόγραμμα και θα τους τρελάνει όλους. Άλλοι εκφράζουν μεν την ανάγκη για κάτι άλλο, μέσα από τις διαβόητες πλατφόρμες, αλλά στο τέλος βρίσκουν κοινά σημεία χωρίς να διευκρινίζουν ποια είναι αυτά και στηρίζουν.

Η αλήθεια μάλλον είναι διαφορετική. Βλέποντας την άνετη επικράτηση Βενιζέλου να έρχεται, πολλά πρωτοκλασάτα στελέχη δεν νιώθουν άνετα να κάνουν μόνα τους ένα βήμα μπροστά και να εκφράσουν κάτι άλλο. Φοβούνται τις λίστες στις Βουλευτικές εκλογές που θα’ ρθουν. Κανένας τους δεν θέλει να βρεθεί εκτός παιχνιδιού και φαίνεται ότι η μεριά Βενιζέλου αρέσκεται να παίζει χωρίς αντίπαλο. Μηχανισμός υπάρχει, τα στελέχη που τον στηρίζουν “σκληρά” όπως λέμε, πιέζουν ασφυκτικά. Το θέμα όμως δεν είναι εκεί.

Τελικά αυτές οι δύο υποψηφιότητες ικανοποιούν τους ψηφοφόρους του ΠΑΣΟΚ; Όσο και μικρότερο κομμάτι να παίρνει από την πίτα σε σχέση με τις εκλογές του 2009, ας μη γελιόμαστε, η συσπείρωση στα μεγάλα κόμματα εξουσίας είναι κάτι που δε θα πρέπει να μην υπολογίζουμε σοβαρά.  Είναι όμως ο Βενιζέλος εκείνος ο οποίος μπορεί να ενσαρκώσει το όραμα του ηγέτη που χρειάζεται το ΠΑΣΟΚ σήμερα; Μια αρκετά μεγάλη μερίδα του κόσμου, η οποία αν εκφραστεί εκλογικά στις εσωκομματικές εκλογές θα έχει αξιοσέβαστο ποσοστό, αυτός ο ανέκφραστος μέχρι στιγμής τρίτος πόλος, λέει όχι. Αρνείται να κατεβεί να στηρίξει τον Βενιζέλο, για τον Παπουτσή δεν το συζητά καν. Ονόματα Υπουργών, κυρίως των χαρακτηριζόμενων “κηπουρών” του Παπανδρέου συζητούνται, τηλέφωνα γίνονται, αλλά κανείς δεν παίρνει την απόφαση.

Ίσως το “Μεταρρυθμιστικό κομμάτι”, το πιο φιλελεύθερο, αυτός ο “Τρίτος Πόλος” να στέκεται αμήχανος μπροστά σε μια δύσκολη εκλογική αναμέτρηση, χωρίς μηχανισμό, χωρίς στήριξη από το “Βαθύ ΠΑΣΟΚ”, χωρίς την εύνοια των “Πράσινων Συυνδικαλιστών”. Ίσως από την άλλη να επιδιώκουν με αυτό τον τρόπο την φθορά, το “κάψιμο” του Βενιζέλου σε αυτές τις εκλογές, ώστε να μη χρεωθούν τη διακυβέρνηση Παπανδρέου αυτοί. Με σκοπό να δημιουργήσουν κάτι σε πιο υγιείς βάσεις, αφού περάσει η φουρτούνα και ξεκαθαρίσει το τοπίο, μετά τις επόμενες κάλπες.

Μέχρι τότε θα παραμείνουν ανέκφραστοι, σιωπηλοί αλλά προσεκτικοί παρατηρητές,  μένει να δούμε αν και πως θα εκφραστούν στις κάλπες, εντός και εκτός.

Περί Ευθύνης

Το 2009, η χώρα πήγε σε εκλογές με λίγους εξ ημών να είναι σε θέση να αντιληφθούν πού πήγαινε το πράγμα. Όπως αποδείχτηκε, η αναλογία αυτή στους πολίτες και τους πολιτευτές, δεν ήταν πολύ διαφορετική. Η μεγάλη διαφορά μεταξύ ΠΑΣΟΚ και Νέας Δημοκρατίας μάλιστα, έδωσε την ευκαιρία σε πολύ περισσότερους κυβερνητικούς υποψηφίους να λάβουν μια θέση στο κοινοβούλιο. Αρκετοί μάλιστα επανεμφανίστηκαν, με καλοσιδέρωμένο προφίλ, ως άλλα πολιτικά ζόμπι, τόσες έδρες, ήταν μια πολύ καλή δεύτερη (ή και τρίτη) ευκαιρία. Παλιά στελέχη του κομματικού μηχανισμού, τα οποία κράτησε δίπλα του ο Παπανδρέου, ως άνθρωποι εμπιστοσύνης του πατέρα του, θεώρησε ότι δεν θα του έκαναν κακό. New entry, οι “κηπουροι”, οι αμόλυντοι εκλεκτοί του Παπανδρέου οι οποίοι δεν είχαν καμία σχέση μα την πολιτική και τον κομματικό μηχανισμό μέχρι τότε. Μια ακόμη κατηγορία, το ΠΑΣΟΚ του Σημίτη, κομμάτια του εκσυγχρονιστικού μπλοκ που μεσουράνησε στη μετά Ανδρέα εποχή. Σε μια εποχή, η οποία ανέδειξε πολλούς ανθρώπους από το χώρο της μουσικής και του θεάματος, ανθρώπους οι οποίοι έτυχε να έχουν επάνω τους τα φώτα της δημοσιότητας και να αξιοποιήσουν αυτή τους την προβολή ώστε να εισέλθουν στην πολιτική.

Αυτό από μόνο του, το να προέρχεται κανείς από το χώρο του θεάματος, να είναι καλλιτέχνης, αθλητής, οτιδήποτε, δεν είναι κακό και δεν απαγορεύει την είσοδο στην πολιτική. Άλλωστε ο κάθε Έλληνας πολίτης, μετά τα 21 του χρόνια, έχει το δικαίωμα του εκλέγεσθαι όπως ορίζει το Άρθρο 15 του Συντάγματος. Μετά τι γίνεται. Εκεί είναι το θέμα. Και για να γίνω πιο σαφής και κατανοητή, μετά τις εκλογές, τις φωτογραφίες, τις ορκομωσίες και την περίοδο χάριτος, αρχίζει το κοινοβουλευτικό έργο. Και υποτίθεται και το διάβασμα. Όχι μόνος του, με παρέα. Οι βουλευτές δεν είναι μόνοι τους. Υπάρχουν συνεργάτες, μελετάνε πολλοί μαζί, όπως οι φοιτητές Αρχιτεκτονικής με τις μακέτες, ξενυχτούν πολλοί πάνω απ’ τη μακέτα. Ότι ζητήσει το έχει σε επίπεδο βιβλιογραφίας,  οι υποδομές είναι πολύ καλές και τα λεφτά ικανοποιητικότατα. Ακόμη και αν κάποιος δεν έχει σπουδάσει καθόλου, φρονώ ότι υπάρχει η δυνατότητα να είναι επαρκέστατος και διαβασμένος, αρκεί να υπάρχει θέληση. Θέληση για το έργο το οποίο είναι υποχρεωμένος να κάνει, εφόσον ο λαός του έδωσε σταυρό προτίμησης.

Όμως, εκτός από θέληση, αυτή η δουλειά θέλει και θάρρος. Το θάρρος της γνώμης του καθενός από τους βουλευτές. Κι αυτό φαίνεται στα δύσκολα. Όταν η παραίτηση απ’ το βουλευτικό αξίωμα δεν χρησιμοποιείται ως εργαλείο εκβιασμού και διατάραξης της κοινοβουλευτικής ισορροπίας, αν και κάτι τέτοιο λειτουργεί καλύτερα όταν οι βουλευτές ανεξαρτητοποιούνται, εγκαταλείποντας τις αγκάλες της Κοινοβουλευτικής τους Ομάδας, δείχνει άλλα πράγματα. Όταν το παιχνίδι πια μετατοπίζεται από εσωκομματικές αψιμαχίες και Ιζνογκουντισμούς, το να εγκαταλείπει ένας βουλευτής την έδρα του στα δύσκολα, δεν αποτελεί ηρωική έξοδο, αλλά φυγή από το καθήκον. Αποτελεί λαϊκισμό του αισχίστου είδους και δεν αποτελεί επαναστατική πράξη, αλλά απαλλάσσει τον βουλευτή από το να αναλάβει τις ευθύνες του, επιτρέποντας του να αποχωρήσει χωρίς να αποφασίσει για το οτιδήποτε. Εκείνη τη στιγμή, παραιτούμενος, αρνείται τη λαϊκή εντολή, ενώ πολύ πιθανόν ταυτόχρονα να φωνάζει για δημοκρατία, για το δίκιο του λαού που τον ψήφισε, τα δικαιώματα του, με αυτή του την πράξη τα πετά όλα στον κάλαθο των αχρήστων.

Απαλλάσσεται όμως από την ευθύνη της απόφασης. Ιδίως όταν το ερώτημα είναι καυτή πατάτα, ποιος θέλει να κουβαλάει στο βιογραφικό του ότι ήταν βουλευτής όταν ψηφιζόταν μια τόσο κρίσιμη δανειακή σύμβαση; Ανάλογα με το πως βλέπει κανείς τα πράγματα σχετικά με τη ψηφοφορία στη βουλή, με το αν δηλαδή το Όχι ισοδυναμεί με άτακτη χρεοκοπία και έξοδο από το € το οποίο στα μάτια τα δικά μου είναι και το worst case scenario και το Ναι με πολύ σκληρά μέτρα, αλλά από την άλλη αποτελεί και μια όσο να πει κανείς πιο υπεύθυνη στάση στα πράγματα, αντιλαμβάνεται τι θέλω να πω. Η μη ανάληψη καμίας ευθύνης και η ντουντούκα έξω από τη βουλή, χωρίς πρόταση είναι τελικά το ίδιο βολική τόσο για τον απλό πολίτη, τόσο για τον παραιτηθέντα βουλευτή, ο οποίος μπορεί να απολαύσει την ελευθερία του και να ξαναγίνει αρεστός στο λαό, αφού δεν σκύβει το κεφάλι στους δανειστές, επαναστατεί και πλέον είναι ένας από αυτούς. Δεν ντροπιάζεται. Και γιατί τότε δεν κάθεται να ψηφίσει όχι; Γιατί φοβάται. Φοβάται ότι αν δεν ψηφιστεί η νέα δανειακή σύμβαση, μπορεί το όνομα του να είναι σε άλλη “λίστα ντροπής”, αυτών που “έσυραν τη χώρα πολλές δεκαετίες πίσω, που στέρησαν το μέλλον των παιδιών μας στην Ευρώπη”.

Ποιοι θα τα πουν αυτά; Μα οι περισσότεροι οι οποίοι κραυγάζουν σήμερα να γυρίσουμε στη δραχμή. Άρα ο βουλευτής είναι εγκλωβισμένος και η παραίτηση είναι η εύκολη απόδραση. Σωστά; Ναι, έτσι είναι. Από την άλλη μεριά, όμως, ήρθε ο καιρός να μάθουν οι κ.κ. βουλευτές ότι το βουλευτικό αξίωμα δε συνεπάγεται ρουσφέτια, βολέματα, να είσαι αρεστός, αυτοκίνητο και συμβούλους, δημοσιότητα και πρώτο τραπέζι πίστα. Αυτό μπορεί να συνέβαινε παλαιότερα και ως εκ τούτου, η ενασχόληση με την πολιτική μεγάλο δέλεαρ ακόμα και για ανθρώπους που ήδη απολάμβαναν τη δημοσιότητα, όπως και έγινε. Ήρθε ο καιρός να μάθουν πόσο μεγάλη είναι η ευθύνη να σου εμπιστεύεται κάποιος τη διακυβέρνηση της χώρας, είτε εκπροσωπείς την κυβερνώσα παράταξη, είτε είσαι βουλευτής στην αντιπολίτευση. Ήρθε ο καιρός να μάθουν ότι ο χύδην λαϊκισμός την ώρα των αποφάσεων πληρώνεται ακριβά, ότι ένας πολιτικός οφείλει να έχει σαφείς θέσει με επιχειρήματα, αλλά και προτάσεις. Ότι οι ανεύθυνες και καιροσκοπικές συμπεριφορές ταιριάζουν σε πολιτικάντηδες και όχι σε πολιτικούς. Τουλάχιστον όχι σε πολιτικούς που θέλω να κυβερνούν τη δική μου χώρα.

Αυτά ισχύουν για τους πάντες, προερχόμενους από οιονδήποτε πολιτικό σχηματισμό, καθώς φάνηκε όταν ανέλαβε υπηρεσιακός Πρωθυπουργός ο Λουκάς Παπαδήμος, ότι όσο μικρό και εάν είναι το ποσοστό μιας παράταξης η οποία εκπροσωπείται στο κοινοβούλιο, οι βουλευτές της Κοινοβουλευτικής της Ομάδας είναι εν δυνάμει Υπουργοί, Κυβερνήτες αυτού του τόπου.  Και ακόμη και εκείνους, ακόμη και η μικρότερη δύναμη στη βουλή, εκπροσωπεί το λαό, άρα ο λαός έχει την ευθύνη για το ποιοι βρίσκονται εκεί μέσα. Για τους απέχοντες από τις εκλογές οι οποίοι φωνάζουν πρώτοι για “κατάλυση της Δημοκρατίας στη χώρα που τη γέννησε”, δε θα μιλήσω παραπάνω, καθώς όποιος ιδιωτεύει, όποιος δε δείχνει ενδιαφέρον για τα κοινά, είναι ότι σημαίνει πλέον η λέξη στην Αγγλική και τίποτε άλλο. Α ναι, είναι κι αυτός σαν τους βουλευτές που παραιτούνται. Ευθυνόφοβος. Που να είχε να διαβάσει και τη νέα δανειακή σύμβαση, σε λιγότερο από 4 ημέρες. Σαν τους φοιτητές, που έχουν τώρα εξεταστική. Μόνο που το μάθημα δεν καίγεται για το Σεπτέμβρη.

Κλαυθμός, γαρύφαλλα, φώτα, κάμερα, πάμε!

Δευτέρα 19 Δεκεμβρίου 2011, ανακοινώνεται επισήμως ότι  ο ισόβιος ηγέτης της Β. Κορέας, Kin Jong Il είναι νεκρός. Άφησε την τελευταία του πνοή στο τρένο που χρησιμοποιούσε για τις μετακινήσεις του μέσα στη χώρα, αφού φοβόταν τα αεροπλάνα. Έχοντας υποστεί εγκεφαλικό επεισόδιο το 2008, ο εκκεντρικός ηγέτης έχει περιορίσει σημαντικά τις εμφανίσεις του. Από το 2010, ετοιμάζει ήδη τον γιο του, Kim Jong Un να τον διαδεχτεί στην εξουσία. Η Β. Κορέα είναι μια απομονωμένη χώρα, όπως γίνεται συνήθως σε αυτές τις περιπτώσεις, όταν δηλαδή τα απολυταρχικά καθεστώτα προσπαθούν και σχεδόν πάντα πετυχαίνουν με τις μεθόδους τους, να κρατούν το λαό τους σε ύπνωση, σε έναν άλλο πλανήτη, όπου όλα φαίνονται πιο απλά. Ο ηγέτης τους λατρεύεται σαν Θεός, τα παιδιά στο σχολείο διδάσκονται ότι η γέννηση του έχει κάτι από τη γέννηση του Χριστού, στην περίπτωση μας πριν γεννηθεί ο τότε γιος του επί κεφαλής του Κομμουνιστικού κόμματος, εμφανίστηκε διπλό ουράνιο τόξο και ένα νέο αστέρι στον ουρανό. Μεγαλεία.

Παλικάρι απ' τα λίγα.

Στην Ελλάδα, παρόλο που ο νεποτισμός στην εξουσία όπως έχει δείξει η πρόσφατη ιστορία μας είναι σχεδόν κανόνας, ευτυχώς τα παιδιά δεν διδάσκονται κάτι τέτοιο. Και δόξα το Θεό να λέμε. Εντούτοις, ο θάνατος των μεγάλων ηγετών στη χώρα μας έχει κάτι από τον ψεύτικο ελπίζω και χιλιοπροβαρισμένο θρήνο που έχει κατακλύσει το διαδίκτυο. Είδαμε σήμερα τρομερές εικόνες, Βορειοκορεάτες να στηθοδέρνονται μπροστά από τα αγάλματα και τις φωτογραφίες του. Θυμάμαι τις κηδείες του Ανδρέα Παπανδρέου και του Χριστόδουλου, πλήθος κόσμου να έχει κατακλύσει τις κεντρικές οδικές αρτηρίες, τιμές Αρχηγού Κράτους, κυλίβαντα πυροβόλου όπλου, “τρεις πυροβολήσατε, το νεκρό τιμήσατε”, πυρ και ιαχές του κόσμου “αθάνατος, αθάνατος”, μαύρα γυαλιά, συγκίνηση και πλανόδιους να ξεπουλάνε γαρύφαλλα. Όπως στα μπουζούκια, μόνο που στις εξόδιους ακολουθίες δεν τα πετάνε με το πανέρι, αλλά με το κοτσάνι. Φιέστες στη Δημοκρατία, φιέστες στις κηδείες του θρησκευτικού άρχοντα, 9ήμερο πένθος και θρήνοι στο youtube να κάνουν το γύρο του κόσμου στη Β.Κορέα. Ανάλογα με τα μέσα της εποχής.

Όταν ο εκάστοτε ηγέτης πεθαίνει όντας αγαπητός κι έχοντας χτίσει έναν κάποιο μύθο, το σώμα του αντιμετωπίζεται με σεβασμό, σχεδόν θεοποιείται με λαϊκά προσκυνήματα, η κηδεία του μεταδίδεται σε απευθείας μετάδοση σε Εθνικό δίκτυο και οι δημοσιογράφοι επαναλαμβάνουν κάθε 20 λεπτά καθώς η απευθείας μετάδοση είναι τουλάχιστον τρίωρη, τις φράσεις “μεγάλη απώλεια”, “δυσαναπλήρωτο κενό”,”μεγάλος ηγέτης” και άλλα τέτοια ξύλινα, για να είναι πιο ζωντανό το ρεπορτάζ της πομπής, της εξοδίου ακολουθίας και της ταφής. Μέγα και θλιβερό το γεγονός. Πότε όμως δεν είναι έτσι τα πράγματα;

Πολύ πρόσφατες είναι οι εικόνες που κατέκλυσαν τους τηλεοπτικούς μας  δέκτες με τα εξευτελιστικά video της κτηνώδους εκτέλεσης του Muammar Gaddafi, εν ψυχρώ εκτέλεση, πανηγυρισμοί, ατιμωτικές τελευταίες στιγμές και μετά ένα άλλου τύπου λαϊκό προσκύνημα, αυτή τη φορά σε ψυγείο λαχανικών σε ένα εμπορικό κέντρο. Ο πάλαι ποτέ αγαπητός ηγέτης είχε γίνει κατάπτυστος, οι λέξεις που χρησιμοποίησαν οι δημοσιογράφοι ήταν “στυγνός δικτάτορας” και το video έπαιζε σε loop. Ποια θα ήταν άραγε η αντιμετώπιση των διεθνών ΜΜΕ αν ο Gaddafi πέθαινε ήσυχα στον ύπνο του πέρυσι τέτοια εποχή; Θα υπήρχε σίγουρα συγκίνηση και όλοι οι εκπρόσωποι των μέχρι τότε συμμάχων και συνομιλητών του στη Δύση θα ήταν παρόντες στην κηδεία, με μαύρες γραβάτες και τα αντίστοιχα γαρύφαλλα, λαϊκά προσκυνήματα και ότι άλλο προστάζει το τελετουργικό.

Χρωματίζεται λοιπόν το πένθος και το ρεπορτάζ ανάλογα με τις ανάγκες της εκάστοτε κοινής γνώμης, ότι θα ικανοποιήσει τον πελάτη. Σε καμία περίπτωση βέβαια δεν βάζουμε στο ίδιο τσουβάλι εκλεγμένο πρωθυπουργό σε καθεστώς αστικής δημοκρατίας και ισόβιους ηγέτες. Ο μεν έχει αποδείξει μέσω της εκλογικής διαδικασίας ότι χαίρει λαϊκής αποδοχής, ενώ οι δε, θρησκευτικοί και μη ηγέτες, έχουν επιβληθεί με άλλο τρόπο. Όταν όμως οι συνθήκες ευνοούν τον έλεγχο του λαού μέσω προπαγάνδας σε πολιτικό και θρησκευτικό επίπεδο, παραμένουν τεχνηέντως αγαπητοί κατά κάποιο τρόπο και αυτή η αγάπη του κόσμου τους θεοποιεί σαν εγκαταλείψουν το μάταιο τούτο κόσμο.

Στην αντίπερα όχθη, την προηγούμενη εβδομάδα μια ήσυχη και αγαπητή γειτόνισσα έφυγε από τη ζωή και από όλη τη γειτονιά, στην κηδεία της πήγε μόνο η μητέρα μου. Μια από εμάς, ένας απλός άνθρωπος, έφυγε ήσυχα, όπως γίνεται συνήθως, σίγουρα δεν θα ήθελε ούτε η ίδια αλλά ούτε και τα παιδιά της κάτι άλλο. Αξίζει όμως, την επόμενη φορά, πριν κατακλύσουμε τους δρόμους και ξεπουλήσουμε τα γαρύφαλλα από τους υπαίθριους πωλητές να σκεφτούμε αν η εκάστοτε προσωπικότητα αξίζει πραγματικά τέτοιες εκδηλώσεις λατρείας. Ίσως γιατί κάποιοι θέλουν να μας πείσουν για το αντίθετο, ίσως γιατί κάποιοι υποτιμούν τη νοημοσύνη μας. Στο παρελθόν, όταν σε δύσκολες στιγμές για τον τόπο έφευγαν άνθρωποι των γραμμάτων, όπως ο Παλαμάς και ο Σεφέρης, η παρουσία του κόσμου στις κηδείες τους αποτελούσε μια τρόπον τινά πράξη αντίστασης. Ήταν κάτι το οποίο δεν είχαν εισβάλλει τα μέσα ενημέρωσης και ο κόσμος συγκεντρωνόταν αυθόρμητα, για να τιμήσει την προσωπικότητα που έφυγε. Χωρίς λογύδρια, ρεπορτάζ και αφιερώματα, φανφάρες και πλάνα από ταράτσες και ελικόπτερα. Τόσο απλά.

Θα πεθάνει η Ευρωπαϊκή Ένωση αν δεν…

Θα πεθάνει η Ευρωπαϊκή Ένωση αν δεν…

Νοέμβριος 2011. Καθώς φτάνει στο τέλος του, σκέφτομαι πόσο πλούσιος ήταν σε ειδησεογραφία, σε επίπεδο εσωτερικού και εξωτερικού. Πριν από ένα μήνα και δύο μέρες, βγήκαμε από έναν κύκλο μέτρων, αξιολογήσεων και ρουτίνας, για να εξασφαλιστούν οι προϋποθέσεις εκταμίευσης της εκάστοτε δόσης, σταματήσαμε να ασχολούμαστε με το αμιγώς οικονομικό κομμάτι της ιστορίας της κρίσης και καταλάβαμε ότι η κρίση είχε μπει για τα καλά και στην πολιτική. Κάποιοι το είχαμε πει και νωρίτερα, απλά μετά τις Κάννες ήταν πλέον προφανές. Το Δημοψήφισμα, η ψήφος εμπιστοσύνης στην κυβέρνηση με την προϋπόθεση ότι ο επικεφαλής αυτής θα παραιτηθεί, μια απίστευτη κατάσταση με μικροπολιτικά παιχνίδια και συμφέροντα, φήμες που οργίαζαν, ονόματα που έπεφταν στο τραπέζι και καιγόντουσαν εν ριπή οφθαλμού. Τόσο από τα ΜΜΕ, μετο κλίμα που δημουργούσαν οι πολιτικοί στα πάνελ και τα ραδιόφωνα, όσο και από τους πολίτες στα κοινωνικά δίκτυα.

Η κυβέρνηση άλλαξε ελάχιστα, αλλά (έστω τυπικά) τουλάχιστον απολαμβάνει μεγαλύτερης στήριξης στο Κοινοβούλιο, κάνοντας πραγματικότητα (έστω και με αυτόν τον τρόπο) την πολυπόθητη συναίνεση. Μπορεί, αν δεν είχαν αντιδράσει η Μέρκελ και ο Σαρκοζί στο Δημοψήφισμα που πρότεινε ο Παπανδρέου, να μην είχε συμβεί τίποτα από όλα αυτά. Και, κυρίως, να μην είχαν συμβεί όλα αυτά σε τόσο σύντομο χρονικό διάστημα. Αλλά ακόμα και έτσι, έχει γίνει πλέον κατανοητό ότι οι πολιτικές -και όχι μόνον εξελίξεις- δεν διαμορφώνονται σε στενά εθνικά πλαίσια. Ο καθένας βλέπει πια ότι οι πολιτικοί ηγέτες δεν αποφασίζουν μόνοι τους, ότι «τα θέλω και τα μπορώ» τους φιλτράρονται από τα «θέλω» των αγορών. Το αν πολλές φορές αυτά τα «θέλω» εκφράζονται μέσω μερίδας των ηγετών, είναι μια άλλη ιστορία.

Τις τελευταίες εβδομάδες κατέστη παραπάνω από σαφές ότι το πρόβλημα δεν είμαστε μόνον εμείς, ούτε καν μόνον ο Ευρωπαϊκός Νότος. Οι αγορές χτυπούν το καμπανάκι στο Βέλγιο, το οποίο όμως δεν έχει κυβέρνηση να ρίξει, ο Σαρκοζί έχει αρχίσει και καταλαβαίνει ότι μπορεί να είναι ο επόμενος στη λίστα, ενώ η έλλειψη εμπιστοσύνης χτυπά και την πόρτα της Γερμανίας. Απούλητα ομόλογα, τώρα και από την ατμομηχανή της Ευρώπης. Πιέσεις στην Καγκελάριο να πάρει αποφάσεις και να λυθεί το θέμα, να παρθούν αποφάσεις για ολοκληρωμένες λύσεις -αλλιώς η Ευρωζώνη θα πέσει απ΄τον γκρεμό. Χωρίς να υπάρχει plan b, φυσικά. Κανείς, πλέον, δεν είναι ασφαλής. Όταν οι Μέρκελ και Σαρκοζί κουνούσαν το δάχτυλο στον Παπανδρέου, μάλλον δεν ήταν οι κυρίαρχοι του παιχνιδιού. Τώρα ξέρουν και οι ίδιοι ότι δεν αποφασίζουν μόνοι τους, αλλά και ότι θα βγούν ανά πάσα ώρα και στιγμή «στη σέντρα». Πιο δύσκολα από εμάς, αλλά θα βγούν.

Οι πολιτικοί της Ευρώπης, στο σύνολό τους, μοιάζουν να παρακολουθούν μέρα με τη μέρα τις εξελίξεις κατατρομαγμένοι, αδύναμοι να αντιδράσουν, έχοντας να αντιμετωπίσουν ταυτόχρονα τα πλείστα όσα προβλήματα προκύπτουν εξαιτίας της κρίσης και της αδυναμίας ελέγχου της κατάστασης. Είναι σαφές ότι πολιτικοί και αγορές δεν μιλούν την ίδια γλώσσα και ότι τα εργαλεία τα οποία είχαν παραδοσιακά οι μεν, δεν τους βοηθούν να λύσουν πια τα προβλήματα. Οι αγορές κινούνται χωρίς να κοιτάζουν πολιτικό κόστος και εσωτερικά συμφέροντα, δεν ενδιαφέρονται για το αν όλη αυτή η ιστορία αποκαλύπτει, και στη συνέχεια αποδομεί, τη λειτουργία του πολιτικού συστήματος. Και πάνω από όλα, οι αγορές κινούνται με σημαντικά μεγαλύτερες ταχύτητες, σε επίπεδο λήψης αποφάσεων, και δράσης, από το πολιτικό σύστημα σε Ευρωπαϊκό και Εθνικό επίπεδό. Αυτό φαίνεται πως είναι το μεγαλύτερο πρόβλημα της αστικής Δημοκρατίας απέναντι στης αγορές σήμερα.

Οι πολίτες αμφισβητούν τις ίδιες τους τις κυβερνήσεις, καθώς καλούνται μέσα σε αυτή την κατάσταση να εφαρμόσουν προγράμματα και στρατηγικές τα οποία δεν φαντάζονταν καν προεκλογικά και, φυσικά, δεν έχουν και μεγάλη σχέση με τις προγραμματικές δηλώσεις τις οποίες είχαν κάνει όταν ανέλαβαν την εξουσία. Έτσι, οι λαοί δυσανασχετούν και αντιδρούν, πιέζοντας και από τη μεριά τους το πολιτικό σύστημα να κρατήσει τις υποσχέσεις του, για να μην το πληρώσει πολύ ακριβά στην κάλπη. Φυσικά, και οι πολίτες έχουν αντιληφθεί ότι τα πράγματα έχουν αλλάξει και ότι οι πελατειακές σχέσεις πολίτη – πολιτικού κάπου πρέπει να τελειώσουν, αλλά το αίσθημα κοινωνικής αδικίας, όταν συνδυάζεται και με τη συνεχώς επιδεινούμενη οικονομική κατάσταση τους εξωθεί σε βίαιες, πολλές φορές, αντιδράσεις.

Τα εργαλεία του πολιτικού συστήματος, από την άλλη, είπαμε ότι είναι ανεπαρκή στην παρούσα φάση. Ένα σύστημα το οποίο οικοδομήθηκε σε άλλη εποχή, όπου οι πολιτικοί σχηματισμοί είχαν σαφές ιδεολογικό στίγμα, μεγάλες διαφορές μεταξύ τους, ισχυρές πολιτικές προσωπικότητες αλλά και σαφές όραμα. Άλλες φορές ουτοπικό. Αλλά πάντα μια ιδέα, μια κατεύθυνση και ένα ισχυρό πρόσωπο, υπήρχε. Σήμερα οι πολιτικοί μοιάζουν ανίσχυροι, σαφείς στόχοι δεν υπάρχουν, αφού υπάρχει σαφής αδυναμία να τεθούν κεντρικά, στην περίπτωση μας σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η κρίση βρήκε την Ευρώπη εκτεθειμένη, χωρίς υποδομή, με απίστευτα αργές διαδικασίες λήψης αποφάσεων, τόσο στην καρδιά της όσο και σε επίπεδο κρατών.

Ο Παπανδρέου μιλούσε ήδη 2 χρόνια γι’ αυτό, σε Παγκόσμιο κιόλας επίπεδο. (Διάσημο στους λάτρεις του ενημερωτικού ραδιοφώνου πλέον το ηχητικό “We need global governance, global financial governance and we need it fast”). Από τότε που το είπε μέχρι σήμερα, μπήκε πολύ νερό στο αυλάκι. Περάσαμε από την ωμή κριτική στο πρόσωπό του γι’ αυτή τη φράση, στη διαπίστωση ότι αν η Ευρώπη είχε πάρει τόσο γενναίες πολιτικά αποφάσεις νωρίτερα, πριν ξεσπάσει η καταιγίδα, τώρα θα υπήρχε μεγαλύτερη δυνατότητα ελέγχου από την ίδια, καλύτερος συντονισμός και, ίσως, τα προβλήματα που αντιμετωπίζουμε σήμερα να ήταν μικρότερα. Η Ευρώπη και ο πλανήτης ολόκληρος να σπατάλησαν πολύτιμο χρόνο προεργασίας για να φτάσουν στο παρά 5, χωρίς εργαλεία, σε απόλυτο πανικό να προσπαθούν να σώσουν ό,τι σώζεται.

Το πολιτικό εκτόπισμα των σημερινών ηγετών της Ευρώπης είναι μικρό. Και αυτό,σε συνδυασμό με την έλλειψη των εργαλείων που θα μπορούσαν να έχουν εφευρεθεί και να λειτουργούν σήμερα, οδηγούν την Ευρωζώνη σε αδιέξοδο. Οδηγούν τα κράτη της Ευρωζώνης σε άγνωστα μονοπάτια, αφήνοντας τα εκτεθειμένα στις αγορές. Έχουμε φτάσει σε οριακό σημείο, οι ταχύτητες λήψης αποφάσεων καθιστούν οποιαδήποτε ημίμετρα λαμβάνονται κάτω από αυτές τις συνθήκες ξεπερασμένα πριν την επικύρωση τους, πόσο μάλλον όταν έρχεται η στιγμή να εφαρμοστούν.

Πρέπει, λοιπόν, να ανοίξει η συζήτηση τώρα -αφού δεν άνοιξε χθες. Να εκσυγχρονιστεί η δημοκρατική μηχανή της Ευρώπης σε κεντρικό και σε εθνικό επίπεδο, ώστε να διασφαλιστεί η συμμετοχή των πολιτών στις αποφάσεις άρα και η δημοκρατικότητά τους, αλλά και η ταχύτητα των διαδικασιών να επιτρέπει στις αποφάσεις να δίνουν λύσεις και να εξασφαλίζουν τη βιωσιμότητας αυτής της μεγάλης Ευρωπαϊκής προσπάθειας. Σε αντίθετη περίπτωση, το μέλλον της Ευρωπαϊκής Ένωσης ως πολιτικής οντότητας και νομισματικής ένωσης πως είναι καταδικασμένο.

Διαβάστε το άρθρο στο aixmi.gr

Αναράξεις, παρακαλώ προσδεθείτε

Αναράξεις, παρακαλώ προσδεθείτε

"Κάτι έχει αλλάξει πια στην πτήση. Και δεν είναι μόνον ο κυβερνήτης του αεροσκάφους."

“Προσδεθείτε, θα έχουμε turbulence”, θυμάμαι έλεγε γελώντας ένας φίλος, καθώς η αεροσυνοδός μας είχε κάνει χάλια με το γαλλικό καφέ. Αναταράξεις. Στο αεροπλάνο, αν δεν φοβάσαι, αφορμή για να περάσει ευχάριστα η ώρα, να σχολιάσεις τα πρόσωπα κάποιων συνεπιβατών οι οποίοι κερώνουν με την παραμικρή διατάραξη της αδρανειακής τους κατάστασης. Μέχρι το σημείο όπου οι αναταράξεις θα γίνουν ισχυρές και να νιώσεις την καρδιά σου να χτυπά και το στομάχι σου να σφίγγεται, σαν να αισθάνεσαι πως το αεροπλάνο χάνει απότομα ύψος.



Πολιτικά, εκεί είμαστε, θαρρώ πως έχει ανάψει και το λαμπάκι για τις ζώνες, το αεροσκάφος πετάει πια μέσα σε θύελλα. Μόνον που δεν είναι όλα τα πράγματα ίδια, το προσωπικό καμπίνας του αεροσκάφους είναι καταρτισμένο για να πετάει και μέσα σε θύελλα και δεν το έχουμε επιλέξει εμείς. Εμείς επιλέξαμε τα υπόλοιπα, εταιρεία, προορισμό, ακόμα και θέση, διάδρομο ή παράθυρο. Κι όπως ο επιβάτης έχει μεγαλύτερη ελευθερία επιλογών καθώς ευρίσκεται στο αεροδρόμιο, μαζί με τη δυνατότητα του να σκίσει το boarding pass στην πύλη και να μη μπει ποτέ στο αεροπλάνο, ή να αλλάξει την πτήση του. Όταν μπαίνει μέσα στην πτήση που έχει ο ίδιος επιλέξει, ουσιαστικά εμπιστεύεται τη ζωή του και την ασφάλεια του, όσο και το να φτάσει στον προορισμό της επιλογής του στην ώρα του, στον κυβερνήτη, τον συγκυβερνήτη και το λοιπό προσωπικό καμπίνας.



Στην πτήση που επιβιβαστήκαμε το Φθινόπωρο του 2009, μπήκαμε με λίγα σύννεφα στον ορίζοντα και καλό καιρό στο αεροδρόμιο, σοκολάτες στα duty free. Μετά όμως, ήρθε η καταιγίδα και η αποσυμπίεση καμπίνας, έπεσαν οι μάσκες κυριολεκτικά και μεταφορικά και κάναμε αναγκαστική προσγείωση. Αφού περιμέναμε δεμένοι στα καθίσματα κοιτώντας από το φινιστρίνι μια το φτερό και μια το διάδρομο, μέχρι να σταματήσει να τσακώνεται το προσωπικό επάνω στην πίστα, έφτασε ο υπεύθυνος ασφαλείας του αεροδρομίου. Αφού τους τράβηξε το αυτί και αναγκάστηκαν να συνεννοηθούν υποτυπωδώς μεταξύ τους, ήρθε καλοσιδερωμένος και ατσαλάκωτος ο νέος μας κυβερνήτης, ο Λουκάς Παπαδήμος. Λεπτομέρεια: το λοιπό προσωπικό καμπίνας, οι επιβάτες και ο προορισμός είναι ίδιοι.

Κάτι έχει αλλάξει πια στην πτήση. Και δεν είναι μόνον ο κυβερνήτης του αεροσκάφους. Παίρνουμε άδεια απογείωσης, τροχοδρομούμε. Κοιτώντας απ’ το παράθυρο, ο ουρανός από πάνω μας είναι πια μαύρος. Πετάμε πια μέσα στην καταιγίδα. Οι επιβάτες κοιτάζονται και το προσωπικό είναι ανάστατο. Κάποιοι μάλιστα τσακώνονται, οι επιβάτες τους κοιτάνε. Οι αναταράξεις είναι έντονες, δεν σερβίρουν κανέναν, αρκετοί διαμαρτύρονται, αλλά δεν αντιλαμβάνονται ότι το πρόβλημα μας είναι άλλο. Όχι αν θα πάρουμε καφέ με κουλουράκια, χυμό πορτοκάλι και γεύμα με πλαστικά μαχαιροπήρουνα, το πρόβλημα μας είναι να φτάσουμε, να βρούμε το αεροδρόμιο, να έχει τις συνθήκες να μας δεχτεί.



Ο πύργος ελέγχου λέει ότι η κακοκαιρία θα συνεχιστεί, δεν έχουμε άλλη επιλογή από το να συνεχίσουμε να πετάμε μέσα στην καταιγίδα, πρέπει να συνεργαστούμε και να κάνουμε ότι καλύτερο μπορούμε, οι επιβάτες και το πλήρωμα, όλοι μαζί, αλλιώς θα πέσουμε. Τρώμε από τα έτοιμα, τρώμε και την τελευταία σοκολάτα που ψωνίσαμε στο αεροδρόμιο, δεν έχουμε άλλη επιλογή. Τι θα κάνουμε άραγε αν δεν βρεθεί το αεροδρόμιο; Τα καύσιμα τελειώνουν, δεν μας εφοδίασαν στο προηγούμενο αεροδρόμιο, γιατί; Μα η εταιρεία με την οποία πετάμε δεν ήταν συνεπής στις υποχρεώσεις της και η κηροζίνη δεν χαρίζεται. Έχουμε στερέψει από επιλογές, κάποιοι που ήταν πιο κοντά στην πόρτα του αεροσκάφους άκουσαν το προσωπικό να λέει ότι κι άλλες εταιρείες είχαν πρόβλημα, είδαμε κι άλλον ένα πιλότο να φεύγει τρέχοντας. Σίλβιο τον λέγανε. Έβαλε το πηλήκιο του κάτω από τη μασχάλη και έφυγε με το κεφάλι κάτω. Μαζί του έφυγε κι αρκετό προσωπικό. Το αεροπλάνο τους ήταν μεγαλύτερο απ’ το δικό μας.

Φαίνεται ότι δεν είμαστε μόνο εμείς το πρόβλημα. Φαίνεται ότι ο πύργος ελέγχου κάνει κουμάντο χωρίς να λογαριάζει εταιρείες κι επιβάτες, προορισμούς κι επιλογές. Κάποιοι λένε ότι ο νέος μας πιλότος τα έχει κάνει πλακάκια με τον πύργο ελέγχου, ότι ζούμε μια σιωπηλή αεροπειρατεία. Ότι είναι ένας απ’ αυτούς. Το προσωπικό καμπίνας δεν τον ξέρει. Αλλά μάλλον δεν είναι κι αυτό που τους απασχολεί πάρα πολύ τελικά. Παίζουν τα δικά τους παιχνιδάκια. Συζητάνε για τον προηγούμενο μας κυβερνήτη, ονόματα άλλων πιλότων από την εταιρεία, ποιος θα μας πάρει στο ταξίδι της επιστροφής. Είναι χωρισμένοι σε ομαδούλες, μετράνε και ξαναμετράνε τους επιβάτες. Κατώτεροι των περιστάσεων, σαφέστατα.

Οι επιβάτες από την άλλη έχουν τα δικά τους πηγαδάκια, συζητούν για τον νέο πιλότο, λένε είναι ικανός, έχει πολλές ώρες πτήσης σε πολεμικά αεροσκάφη, λένε ότι το υπόλοιπο προσωπικό της καμπίνας δεν ξέρει να τα βγάζει πέρα στην καταιγίδα, ψάχνουν για νέους πιλότους. Να μην έχουν σχέση με την αεροπορική εταιρία, να μη συναλλάσσονται μαζί της, να μην έχουν σχέση με το παλιό προσωπικό και να μην τάζουν πλούσια γεύματα και σοκολάτες στους επιβάτες. Οι παλιοί νοιάζονται μόνο για το καλό της εταιρείας και δεν τους ενδιαφέρει τίποτε άλλο.



Ευτυχώς μέσα σε αυτούς κάποιοι καταλαβαίνουν πια ότι η καταιγίδα θα αργήσει να κοπάσει και πρέπει να μπουν στο παιχνίδι άνθρωποι που να ξέρουν να πετάνε στη μέσα στη θύελλα. Υπάρχουν; Υπάρχουν και πρέπει να βγουν μπροστά, όταν προσγειωθούμε, να τσακωνόμαστε μέσα στην πτήση δεν ωφελεί. Ας αφήσουμε τον πιλότο να κάνει τη δουλειά του, να προσγειώσει το αεροπλάνο και στο μεσοδιάστημα ας βρούμε συζητώντας σαν άνθρωποι, αυτούς οι οποίοι θα μας βάλουν ξανά, με τάξη μέσα στο αεροπλάνο για το ταξίδι της επιστροφής. Ο πύργος ελέγχου δεν θα αλλάξει, τα σχέδια πτήσης θα πέσουν πάνω στο τραπέζι, τα αεροδρόμια μπορεί να μην είναι ποτέ ξανά τα ίδια. Ας αλλάξουμε τις αντιλήψεις μας ως επιβάτες κι ας είμαστε πιο υπεύθυνοι όταν βγάζουμε το εισιτήριο. Γιατί αεροπλάνα, εταιρείες και αεροδρόμια χωρίς επιβάτες, δεν έχουν λόγο ύπαρξης.

Καλό μας ταξίδι.

Δείτε το άρθρο στο maga.gr